Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Leraar Exacte Vakken en Techniek

Bčtabrein

Hoe groot de interesse van scholieren in smartphones ook is, de wiskundige processen die erachter schuilgaan vinden ze vaak stukken minder interessant. Als docent in een exact vak verzin je uitdagingen voor de echte bètabreinen, maar ondersteun je ook de leerlingen die moeite hebben met jouw vak. Je geeft inzicht in de werking van mens, plant, dier en stoffen.

Arbeidsmarkt

Dat er vraag blijft naar leraren in exacte vakken, wordt duidelijk uit de cijfers. De meeste afgestudeerden vinden snel een baan en werken dan ook op hbo-niveau. Je werkt wel vaak parttime, maar tegen een uitstekend salaris.

Locaties en toelating

De meest gangbare exacte vakken zijn wiskunde, natuurkunde, scheikunde en biologie. Lerarenopleidingen in deze vakken vind je, samen met de lerarenopleidingen techniek voor voortgezet- of technisch beroepsonderwijs, in de tabel.

Met een C&M-profiel kom je niet bij natuurkunde of scheikunde binnen. E&M mag voor VWO-leerlingen wel, maar dan moet je wel natuurkunde/scheikunde of nlt hebben gevolgd. Biologie kun je studeren met alle profielen, zolang je maar biologie of nlt in je pakket gehad hebt.

De lerarenopleidingen voor techniek bestaan in twee richtingen: techniek op het voortgezet onderwijs (middelbare school) of het technisch beroepsonderwijs (mbo). Aan de opleiding tot techniekleraar op de middelbare school mag je als havist alleen beginnen met een N&G- of N&T-profiel, en als vwo’er mag je ook starten met E&M met natuurkunde of nlt. De lerarenopleidingen voor het technisch beroepsonderwijs vragen zowel voor havisten als vwo’ers met een C&M-profiel wiskunde A of B, alle andere profielen zijn welkom.

De opleiding

De meeste leerlingen zijn redelijk duidelijk alfa’s of bèta’s: goed in talen of goed in exacte vakken. Zeker in de onderbouw kom je waarschijnlijk veel leerlingen tegen die alfa’s zijn maar toch die bètavakken moeten volgen. Des te belangrijker is het dat ze een docent tegenover zich hebben die niet alleen maar in abstracte formules denkt, maar de lesstof ook helder over kan brengen. Dat overbrengen, en alle andere aspecten van lesgeven, leer je tijdens de opleiding.

Naast deze didactiekvakken krijg je ook een hoop theorie: denk aan chemie, algebra, statistiek of ontwerpen. Bij de HvA in Amsterdam overlappen natuur- en scheikunde elkaar zelfs gedurende de eerste drie jaar van de studie. Met deze opzet heb je een mooie aanloop voor de basisvorming van het vmbo, waar deze vakken ook als combinatie worden aangeboden. Je kunt dan ook beide lesbevoegdheden halen in vier jaar.

Vanaf het begin van de opleiding loop je stage op een school. In het laatste jaar werk je als leerkracht in opleiding (LIO) op een school met salaris, en krijg je begeleiding op afstand. Als je je diploma hebt gehaald ben je tweedegraads docent. Je bent daarmee bevoegd les te geven in het vmbo en mbo en de onderbouw van havo en vwo. Wil je op alle niveaus les kunnen geven, dan kun je na je bachelor een master eerstegraads leraar halen. Kijk hiervoor in de Keuzegids Masters.

Techniek in het (v)mbo

Ook voor (v)mbo-vakken zoals bouwkunde, werktuigbouwkunde, ict of elektrotechniek zijn docenten nodig. Velen gaan pas later de lerarenopleiding doen – in deeltijd. Maar er zijn ook technische lerarenopleidingen in voltijd, zij het met zeer weinig studenten. Van de opleidingen tot leraar techniek in het voortgezet onderwijs hebben we daarom geen betrouwbare oordelen, en bij het technisch beroeps­onderwijs en consumptieve techniek is er flink wat kritiek te bespeuren.

kwaliteit

Bekijk volledige afbeelding

Bekijk volledige afbeelding

Voor het eerst kunnen we dit jaar van veel voltijdopleidingen de oordelen afzonderlijk presenteren. Maar weinig opleidingen komen onder het hbo-gemiddelde uit, en dat is redelijk uitzonderlijk voor de lerarenopleidingen. Om het overzicht te bewaren, bespreken we de kwaliteit per vakgebied.

Wiskunde

Bij de talen en de maatschappijvakken hebben we al gezien dat Fontys in Sittard veel hoogvliegers heeft. Dat is ook het geval bij wiskunde, waar studenten over alle aspecten veel tevredenheid tonen. Vooral het inhoudelijk sterke en samenhangende programma kan rekenen op veel lof en ook de deskundige docenten krijgen complimenten. Ze zijn daarnaast betrokken en goed bereikbaar voor vragen, en dat hoort bij een sterke communicatie.

Die docenten zijn ook bij de andere vestiging van Fontys, in Tilburg, dik in orde en aan Windesheim krijgen ze zelfs nog een extra compliment. Aan de HvA is er alleen wat kritiek op het aanleren van de algemene vaardigheden, zoals kritisch lezen en probleemoplossend denken. Dat geldt ook voor Inholland en de HU, maar bij laatstgenoemde noemen studenten ook de inhoud als verbeterpunt.

Natuurkunde en scheikunde

Aan de Hogeschool van Amsterdam kun je tijdens de lerarenopleiding natuurkunde bevlogen docenten verwachten, die je goed voorbereiden op een toekomstige loopbaan. Ook facilitair valt er op deze opleiding niets aan te merken. Kritiek is er sowieso weinig op deze opleidingen, al is er hier en daar wat onvrede over het relatief lage aantal contacturen. De docenten aan de NHL zijn volgens studenten didactisch niet zo vaardig, en aan de Hogeschool Rotterdam is ook de loopbaanvoorbereiding onderwerp van ontevredenheid.

De top twee van natuurkunde, de HvA en Windesheim, zien we ook terug bij scheikunde. Beide hogescholen bieden een degelijk programma en communiceren goed met de studenten. Fontys en de HU hebben degelijke opleidingen, met elk hun pijnpunten. Aan de NHL heerst er ontevredenheid over het lage aantal contacturen en is daarnaast het programma niet stimulerend genoeg.

Biologie

Hoewel de prestatiecijfers van de HAN niet om over naar huis te schrijven zijn, zijn studenten er uitermate tevreden over hun opleiding. Vooral het aanleren van algemene vaardigheden verloopt erg soepel, en ook de docenten krijgen hier weer een extra pluim. Deze laatste trend zien we bij bijna alle opleidingen biologie terug, en veel kritiek is er elders ook niet. Studenten aan de NHL willen betere werkplekken voor zelfstudie en betere ICT-faciliteiten, en aan de HR leren studenten niet genoeg analytisch denken. Windesheim blijft ver van het landelijk gemiddelde, mede door erg matige prestatiecijfers en inhoudelijke kritiek van studenten.

Verwante studies

Ons advies

Voor een lerarenopleiding in een exact vak zijn er keuzes genoeg. Als je leraar wiskunde wilt worden, is Fontys, vooral in Sittard, de beste optie. Voor natuurkunde en scheikunde kun je goed terecht bij de HvA of Windesheim, en voor biologie zijn de HAN en de HU de beste opties.
Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org