Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Elektrotechniek

Hoge spanning

Elektronische producten zijn niet meer weg te denken uit het dagelijks leven. Bijna iedereen heeft wel een smartphone op zak, een computer is een eerste levensbehoefte en bedrijven hebben een uitgebreid elektronisch netwerk nodig om alles te laten draaien. Elektrotechnici ontwerpen en verbeteren deze producten en diensten. Elektrotechniek is enerzijds behoorlijk theoretisch en wiskundig. Anderzijds leer je ook concrete producten ontwerpen, produceren en onderhouden.

Arbeidsmarkt

Een elektrotechnisch ingenieur kan aan de slag als ontwerper, ontwikkelaar of adviseur. Denk daarbij aan bedrijven in de telecom, energie of elektronica. De werkloosheid is laag en tweederde van de afgestudeerden werkt op hbo-niveau. Je mag ook een goed startsalaris verwachten.

Locaties & toelating

In elke regio is wel een hbo-opleiding elektrotechniek te vinden. Je mag aan de opleiding beginnen met een N&T-profiel of met N&G plus natuurkunde of nlt. Als vwo’er kan E&M ook, mits je natuurkunde als keuzevak had. Ook met een mbo-diploma kun je aan de studie beginnen, maar kom je uit de sector handel of economie, dan mogen de hogescholen je weigeren of aanvullende eisen stellen.

Voorheen waren er in dit domein ook twee specialistische opleidingen: advanced sensor applications (ASA) van de Hanze en embedded systems engineering (ESE) van de HAN. Die gaan vanaf 2015 op in elektrotechniek. In de tabel zie je de samengevoegde oordelen. Zuyd en de HvA leiden ook elektrotechnici op, maar kozen voor een andere indeling. Elektrotechniek gaat daar samen met technische bedrijfskunde en werktuigbouwkunde. De nieuwe opleiding heet Engineering, zie het artikel Werktuigbouwkunde.

Fontys in Eindhoven, Saxion Enschede en de Haagse Hogeschool in Delft hebben de opleiding technische natuurkunde in huis. Deze instellingen en Avans bieden ook mechatronica. De toelatingseisen en de kansen op de arbeidsmarkt voor deze opleidingen zijn vergelijkbaar met die van elektrotechniek.

De opleidingen

Belangrijke vakken voor elektrotechniek zijn natuurlijk wiskunde en natuurkunde, en die komen terug in je studie. Elektriciteit en elektromagnetische velden staan aan de basis van dit vakgebied, maar de toepassingen van kennis daarover kom je op veel verschillende gebieden tegen.

Denk bijvoorbeeld aan de microchips in je computer of telefoon, die je ook kunt tegenkomen in medische of huishoudelijke apparatuur. We spreken dan van een ‘embedded system’ (software in hardware), en dat is dan vaak ook een van de richtingen die je binnen elektrotechniek kunt kiezen. Ook als dat niet jouw specialisatie wordt, zul je inleidende vakken krijgen op het snijvlak van elektrotechniek en informatica. Energie is een ander veelvoorkomend onderwerp binnen de elektrotechniek: je kunt het dan ook op veel plekken als specialisatie kiezen. Verwacht vakken over aandrijvingstechniek, opwekking en distributie van energie, vermogenselektra en duurzame energie.

Mechatronica

Mechatronica is een aan de elektrotechniek verwante opleiding. Een viertal hogescholen biedt deze opleiding aan, bij enkele andere kun je het kiezen als uitstroomprofiel van elektrotechniek. Je leert bewegende systemen te maken en in bijna alle gevallen heb je dan met elektronica van doen. Dat combineer je met werktuigbouwkunde, meet-, regel- en besturingstechniek. Fontys biedt de studie aan in Eindhoven, met een focus op robots en besturingstechniek, en Venlo, waar je je vooral richt op het verbeteren van productieprocessen in de agribusiness. In Breda en Den Haag kies je minoren om je te verdiepen of te verbreden.

Technische natuurkunde

Naast elektriciteit is er bij technische natuurkunde ook aandacht voor onderwerpen als warmte, licht, trillingen, golven en meettechniek. Saxion biedt de keuze tussen applied physics, dat gericht is op onderzoek, en enabling physics, waarbij je je verdiept in nano, duurzame energie, medische fysica of mechatronica. Aan Fontys kun je kiezen tussen exploring physics of een minor die aansluit bij je interesses. Toegepaste natuurkunde of fotonica zijn de verdiepende keuze­opties aan de Haagse.

Kwaliteit

Bekijk volledige afbeelding

Heb je de interesse en de papieren om elektrotechniek te gaan studeren, dan zit je goed, zo blijkt uit onze kwaliteitsvergelijking. Het niveau is voldoende tot goed volgens de experts, er vallen relatief weinig mensen uit, er zijn flink wat contacturen en de studenten zijn veelal tevreden over hun opleiding.

Toch zijn er ook verschillen. De rendementen aan Hoge­school Rotterdam en de HU blijven achter bij de rest. Ook ASA aan de Hanze kent relatief veel eerstejaarsuitval, maar door de prima cijfers van de brede elektrotechniekopleiding is dat niet meer terug te zien in het gebundelde cijfer.

Over programma en docentkwaliteit zijn studenten op veel plekken enthousiast. Avans en Fontys (wat betreft docenten) zijn daarin de uitzondering. Zeer veel lof is er op beide aspecten voor de opleiding in Zwolle. Ook de opleidingen die indruk op de experts maakten (Hanze, HAN, HR, Inholland), scoren doorgaans goed op deze punten – alleen aan Inholland zijn de studenten zuinig met hun pluimen.

Echte onvrede is er nauwelijks, maar loopbaanvoorbereiding geldt in het algemeen wel als verbeterpunt. Ondanks alle praktijkopdrachten vinden studenten dat er meer aandacht mag zijn voor het opdoen van beroepsvaardigheden en contact met de beroepspraktijk. Dit is een belangrijk punt waarop de Hanze en Avans zich positief onderscheiden, net als overigens de ‘oude’ opleiding ESE in Arnhem.

Mechatronica

Verbetering van de loopbaanvoorbereiding wordt ook door mechatronicastudenten veel genoemd. Voor de rest van hun programma, en ook voor organisatorische zaken, geven zij een gemiddelde beoordeling. Zo niet bij Fontys in Venlo, waar meer uitgesproken lof is voor bijvoorbeeld het stimulerend onderwijs en de begeleiding en feedback van docenten. Opvallend bij de collega’s in Eindhoven zijn de klachten over faciliteiten: de biblio­theek en de werkplekken voor zelfstudie moeten het ontgelden, net als de digitale leeromgeving.

Technische natuurkunde

Het gunstige beeld zien we ook bij de natuurkundestudies terug. Het aantal contacturen is, tot tevredenheid van studenten, hoog – wat overigens niet kan voorkomen dat maar weinig studenten binnen vijf jaar een diploma weten binnen te slepen. Fontys weet vooral met haar praktijkgerichtheid goede sier te maken.

Verwante studies

Ons advies

Met name in het noorden en oosten van ons land vind je erg veel goede studies in dit vakgebied. De Hanze en Windesheim voor elektrotechniek, de HAN met name voor embedded systems, Saxion voor technische natuurkunde en mechatronica. Voor die laatste twee is de zuidelijke hogeschool Fontys overigens een nog betere keuze.
Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org