Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Werktuigbouwkunde

Uitvindtechniek

Het begint met het ontwerpen van een simpel mechanisch product, bijvoorbeeld een autokrik. Maar al snel leer je meer over systemen, constructies, aandrijvingen en materialen – kennis die je kunt inzetten voor de ontwikkeling van robots, boorplatforms of auto’s op zonne-energie.  Met andere woorden: werktuigbouwkundigen ontwerpen en produceren apparaten en machines. Of ze bedenken slimme verbeteringen voor dingen die al bestaan.

Arbeidsmarkt

Met je diploma op zak kun ligt er een scala aan technische functies voor je open. Je kunt je toeleggen op research, ontwerp, ontwikkeling of beheer van apparaten, bij bedrijven voor huishoudelijke apparaten, in fabrieken of havens, of in de energiesector bijvoorbeeld. Slechts een heel klein percentage van de recent afgestudeerden is werkloos: de meesten hebben een baan of studeren door. Die baan is in driekwart van de gevallen op hbo-niveau, en met een prachtig salaris.

Locaties en toelating

Je kunt op heel wat plekken terecht voor een studie werktuigbouwkunde. Heb je een havodiploma, dan geeft het profiel N&T directe toegang, en N&G met natuurkunde of ntl. Met de profielen E&M en C&M word je niet toegelaten tot deze opleiding. Voor vwo’ers geldt dat ook het profiel E&M voldoende kan zijn, maar dan moet je daar wel natuurkunde bij hebben gekozen.

Onder het kopje engineering vallen vanaf 2015 meer opleidingen dan voorheen. HZ in Vlissingen had al een opleiding met die naam, en de HZ-opleiding energie- & procestechnologie gaat daar nu ook onder vallen. Zuyd en de HvA maken er echt een brede bachelor van, door elektrotechniek, technische bedrijfskunde en werktuigbouw (in Amsterdam engingeering, design & innovation (EDI)) samen te voegen. Ook in Almere wordt de naam officieel engineering, maar daar verandert inhoudelijk niets aan het programma van de ‘oude’ opleiding EDI.

De opleiding

Werktuigbouwkunde bestaat naast wis- en natuurkunde uit theorie over regelen en meten, materialen, stroming- en warmteleer. Je leert machines te bedienen, en krijgt praktische vaardigheden als lassen en frezen. Om te kunnen ontwerpen bekwaam je je ook in tekenprogramma’s, modelvorming en simulatie. Je maakt daarmee apparaten (die zijn bedoeld voor consumenten, zoals een koffiezetapparaat) of machines (voor het productieproces in fabrieken). En natuurlijk oefen je ook in presenteren en communiceren, en krijg je een basis in bedrijfseconomie en/of management. Veel hogescholen werken met projecten, zodat je dat wat je geleerd hebt meteen in de praktijk kunt brengen. Soms zullen dat concrete opdrachten uit het bedrijfsleven zijn. Vaak maken de hogescholen ook teams van studenten van verschillende richtingen, om te bouwen aan een bijzondere fiets, auto of boot – en regelmatig doen dat soort teams ook mee aan landelijke ontwerpwedstrijden.

De stage is bijna overal een semester in het derde jaar. Ook begin je dan meestal aan een afstudeerrichting of minor, waarmee je je specialiseert. Veelvoorkomende richtingen en minoren zijn op het gebied van productie (ontwikkelen van een product, of van een productieproces), constructie, energie of duurzaamheid. Sommige hogescholen hebben ook specifiekere opties, zoals offshore aan de HR en Avans Den Bosch, kunststof in Zwolle en Emmen, medische apparaten aan de Hanze of spoor aan de HU. Maar je kunt je studie ook verbreden met een minor van een ander vakgebied.

De opleidingen engineering hebben wat meer aandacht voor bedrijfskunde, innovatie en ontwerpen. In Heerlen en Amsterdam maakt ook de elektrotechniek onderdeel uit van de opleiding. Je hoeft nog niet meteen te kiezen, maar krijgt eerst een brede basis, waarna je je verder kunt specialiseren. Naast de energietechniek van EPT biedt Vlissingen de richtingen design en mechatronica.

Kwaliteit

Bekijk volledige afbeelding

Het globale beeld van onze kwaliteitsvergelijking van opleidingen werktuigbouwkunde is positief. Veel opleidingen halen een totaalscore die rond of boven de gemiddelde hbo-opleiding liggen. Ten eerste is de eerstejaarsuitval relatief laag: veel studenten ‘overleven’ het eerste jaar wel. Ook is het aantal contacturen hoog, en studenten tonen zich daar verheugd over. Wat deze prestatiecijfers betreft is Fontys de topper in de lijst. Ook de experts zijn over deze opleiding enthousiast.

Klachten over de inhoud van het programma zijn bijna alle hogescholen vreemd. Dit is overigens wel een punt waarop de top vier een verschil maakt: in Venlo, Zwolle, Den Bosch en Groningen zijn studenten bovengemiddeld enthousiast – en ook in Alkmaar is dat het geval. Kenmerkend voor die eerste vier is ook de aandacht die de hogescholen besteden aan het leren van algemene vaardigheden. Denk dan aan conclusies onderbouwen of kritisch lezen.

Die positieve geluiden gelden lang niet altijd voor de vaardigheden die specifiek op werktuigbouwkunde gericht zijn, of voor andere praktijkgerichte activiteiten. Uitgesproken waardering voor de loopbaanvoorbereiding is er nergens, en aan zes hogescholen vinden de studenten dat het echt wel wat beter kan.

De praktijkgerichtheid is een van de klachten van de studenten aan de HU. Maar omdat de studenten ook de inhoud en docentkwaliteit als verbeterpunt aanmerken, eindigt deze opleiding onderaan ons lijstje.

Engineering

De opleidingen in Zeeland en Limburg kunnen qua kwaliteit moeiteloos mee met de top vijf in de werktuigbouwkunde. In Vlissingen is het slaagpercentage hoog, en prijzen studenten het docententeam. Heerlen krijgt complimenten voor het programma, en er is meer tevredenheid over het aantal contacturen. Dat laatste is ook een sterk punt van de kleine opleiding in Almere, en van de behoorlijk grote opleiding in Amsterdam.

Verwante studies

Ons advies

Op een vijftal locaties vind je een goede opleiding, maar op bijna alle andere plekken is de studie werktuigbouwkunde ook van redelijke kwaliteit. Kijk dus ook naar mogelijke afstudeerrichtingen, sfeer op school en bijzondere stages of opdrachten. Zoek je een wat bredere basis, overweeg dan een van de samengestelde studies engineering. Vlissingen en Heerlen bieden goede opties.
Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org