Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Logistiek, Verkeer & Zeevaart

Altijd in beweging

Nederland is een distributieland. Goederen worden dagelijks met containers vol de Rotterdamse haven binnengehaald, bijna een miljoen reizigers maken per week gebruik van Schiphol, per uur rijden er tig treinen Utrecht Centraal binnen. Logistiek gaat om de vraag hoe je producten en mensen zo snel, goedkoop en betrouwbaar mogelijk van punt A naar punt B krijgen. Of dat nou van de ene kant van een raffinaderij naar de andere is, of van de ene kant van de oceaan naar de andere. Wil je een hbo-opleiding in deze sector volgen, dan kun je kiezen tussen een economische of een technische variant.

Arbeidsmarkt

Wat kun je later gaan doen met een diploma in de logistiek? Functies als transportplanner, supply chain manager, inkoper of projectleider logistiek komen dan in zicht. De werkloosheid in de logistiek is, vergeleken met het hbo-gemiddelde, niet hoog. Wel blijken redelijk wat afgestudeerden van logistiek en economie nog verder te gaan studeren. zij die voor een baan kiezen, werken op niveau en verdienen lekker. Maritiem officieren spannen de kroon: zij kennen geen werkloosheid en behoren tot de allerbest verdienende hbo-ers.

Locaties en toelating

De twee belangrijkste opleidingen in de logistiek zijn logistiek & economie en logistics engineering, dat tot dit jaar logistiek en technische vervoerskunde heette. Bijna alle hogescholen die de technische variant hebben, bieden ook logistiek en economie aan, met uitzondering van Vlissingen. Voor logistiek en economie zijn daarnaast nog vier locaties. Inholland biedt deze opleiding niet meer apart aan, maar heeft het als afstudeerrichting onder de opleiding Business studies geschoven. Zie het artikel Bedrijfskunde & management.

Tot logistiek & economie word je met E&M direct toegelaten, zowel als havist of vwo’er. Economie of management & organisatie is een extra vereiste als je N&G, N&T of C&M op vwo-niveau hebt gedaan. Bij een havodiploma met C&M moet je ook wiskunde A of B in je pakket hebben gehad. De HU heeft maximaal 90 plekken. Zijn er meer inschrijvingen, dan wordt er geloot. Logistics engineering is toegankelijk voor alle havo- en vwo-geslaagden met N&G, N&T of E&M, zonder eisen aan je pakket.

Voor een opleiding tot maritiem officier kun je terecht op Terschelling (waar je de eerste twee jaar op campus woont), of in Amsterdam, Rotterdam of Vlissingen. Je hebt een diploma N&T of N&G plus natuurkunde/NLT nodig, of op het vwo E&M plus natuurkunde. Ook wordt er voorafgaand aan de opleiding een keuring gedaan van je gezondheid, ogen en oren. De NHL heeft daarnaast ocean technology. Daarvoor gelden dezelfde toelatingseisen.

De opleiding

De twee logistieke opleidingen lijken op elkaar en hebben vaak ongeveer dezelfde afstudeerrichtingen. Fontys in Venlo heeft voor beide bijvoorbeeld een gezamenlijke basis en laat je pas na anderhalf jaar definitief kiezen voor een van beide richtingen.

Toch zijn er ook verschillen. Logistiek en economie heeft een bedrijfskundige insteek en leidt je op tot manager in de logistieke wereld. Je kunt vakken verwachten over financiën, marketing, communicatie en recht. Logistics engineering is sterker gericht op transport, opslag en ICT. Op het programma staan bijvoorbeeld ook wis- en natuurkunde. Het doel is om jou in vier jaar klaar te stomen voor een baan als ontwerper van logistieke processen, transporten of supply chains (de keten, van levering van grondstoffen tot afzet bij verkooppunten).

Verbreding of verdieping krijg je in beiden gevallen in het derde en vierde jaar van de studie, door stages en een minor. Alle opleidingen benadrukken ze de mogelijkheid een deel van je studie in het buitenland te volgen, soms zelfs binnen een apart, Engelstalig traject.

Sommige hogescholen laten je kiezen uit het hun hele aanbod, waardoor je bijvoorbeeld ook een half jaar Spaans of Ondernemerschap kunt studeren. Anderen bieden (ook) binnen de opleiding keuze om je te specialiseren. Kennis vanuit de Rotterdamse haven wordt aan de HR bijvoorbeeld ingezet voor een maritieme richting, maar je kunt er ook kiezen voor een minor in inkoop of consultancy. In Amsterdam gebruikt men de nabijheid van Schiphol voor keuzemogelijkheden als airport seaport logistics of het honours programma aviation management. Wil je het niet alleen over het verplaatsen van spullen, maar ook van mensen hebben, dan kun je denken aan zorglogistiek of evenementenlogistiek. Dat zijn enkele van de opties aan de NHTV en Windesheim.

Bij maritiem officier (afgekort ‘marof’) staan er vakken op het rooster over bouw, techniek, onderhoud en reparatie van schepen, maar ook over het varen, navigeren en manoeuvreren zelf, waarvoor je heel wat vaaruren zult maken. Meestal specialiseer je je in de nautische (stuurman) of technische (scheepswerktuigkunde) richting, of je maakt een echte combinatie tot maritiem officier. Bij ocean technology, voorheen hydrografie, leer je metingen te verrichten en die informatie te verwerken tot kaarten en grafieken. Daarvoor kom je alles te weten over golven, getij, diepte en bodemsamenstelling.

Verkeersvliegen

Opleidingen tot verkeersvlieger zijn in Nederland niet geaccrediteerd door de keurmeesters van de NVAO. Wat experts van de kwaliteit vinden, weten we dus niet, en de opleidingen doen ook niet mee aan de studentenenquête. Opleidingen die tenminste aan de wet voldoen krijgen een erkenning van de Inspectie Verkeer en Waterstaat. Ze worden verzorgd door tientallen particuliere aanbieders zoals de Dutch Flight Academy, de KLM Flight Academy, Stella Aviation, CAE Nederlandse Luchtvaartschool en de Nederlandse Academie voor Verkeersvliegers. Op dit moment is de arbeidsmarkt voor piloten niet gunstig; het gaat slecht in de luchtvaart en veel piloten vinden geen werk. Vaak hebben ze een forse studieschuld, want een opleiding tot verkeersvlieger kost al snel meer dan 100.000 euro.

Kwaliteit

Bekijk volledige afbeelding

Logistiek en economie

De LE-opleidingen hebben voldoende contacturen, maar dat kan niet voorkomen dat veel van deze studies te kampen hebben met bovengemiddelde eerstejaarsuitval. Uitzonderingen zijn NHTV, HR en Stenden. De NHTV heeft ook de meest enthousiaste studenten, die bovendien vaker dan elders binnen vijf jaar zijn afgestudeerd. Daar komt nog eens bij dat ook de deskundigen Breda aanwijzen als topper. Daarnaast zijn zij onder de indruk van Fontys in Venlo, waar ook maar weinig ontevreden studenten te vinden zijn.

Zes opleidingen komen tot een score rond het hbo-gemiddelde, met elk eigen sterke en zwakke aspecten. Vind je docentkwaliteit belangrijk, overweeg dan de opleiding van Windesheim – maar verwacht er niet te veel van de loopbaanvoorbereiding. De praktische kant krijgt in Utrecht juist veel aandacht (vaardigheden en loopbaan), maar daar zijn de slaagcijfers weer een verbeterpunt. De forse klachten aan de HvA betreffen bijvoorbeeld de begeleiding en feedback van docenten, en een gebrek aan contact met de beroepspraktijk.

Logistics engineering

Over het algemeen is de tevredenheid bij de technische logistiekstudenten groter. Op inhoud wordt veelal hoger gescoord en ook de loopbaanvoorbereiding valt in goede aarde. Dat zijn echter niet de sterkste punten van HZ in Vlissingen: die hogeschool bereikt zijn koppositie met goede slaagcijfers (weinig eerstejaarsuitval, veel afstudeerders binnen vijf jaar) en complimenten over communicatie en faciliteiten. NHTV, Windesheim en HR blinken wel uit in stimulerend onderwijs, maar hebben eigen verbeterpunten – het meest opvallend daarvan is de hoge eerstejaarsuitval in Rotterdam. De logistiekstudenten aan de HvA zijn wederom het meest kritisch. Bijvoorbeeld over de werkvormen (onderdeel van ‘inhoud’), maar ook over kwaliteiten en begeleiding van docenten.

Zeevaart

De opleidingen tot maritiem officier zijn, net als ocean technology intensief, en de studenten vinden dat prettig. Toch leidt dat in Amsterdam en Vlissingen niet tot het beperken van de eerstejaarsuitval. Daar heeft de NHL met zijn campus op Terschelling minder last van – en dat geldt voor beide studies die de hogeschool daar aanbiedt.

Een programma van niveau, gedoceerd door goede docenten, dat mag je aan de NHL, HvA en HZ zeker verwachten. De eerste twee onderscheiden zich bovendien met veel aandacht voor vaardigheden en praktijk, vin=en de studenten. De experts zijn ook erg te spreken over het niveau van de NHL-studie. In Rotterdam zien we eigenlijk geen klachten, maar er is wat minder uitgesproken enthousiasme dan in Vlissingen. Wel een sterk punt van de HR zijn de slaagcijfers. Beide opleidingen komen op een gemiddelde score uit.

Verwante studies

Ons advies

Voor een logistieke opleiding zit je bij de NHTV sowieso gebakken, al is Vlissingen voor logistics engineering de beste keuze. Voor logistiek en economie is Fontys een prima alternatief. De NHL-opleidingen maritiem officier of ocean technology zijn beide uitstekende opties. Ook aan de HvA kun je overigens voor een goede opleiding tot ‘marof’ terecht.
Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org