Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Ontwerpen

Vormgeven aan techniek

Een combinatie van techniek, vormgeving en bedrijfskunde: dat is wat de opleidingen in dit artikel met elkaar gemeen hebben. Bij industrieel product ontwerpen moet je dan denken aan allerlei gebruiksvoorwerpen: een afstandsbediening, een fiets of een zonnebril bijvoorbeeld. Communication and multimedia design richt zich op media-uitingen als websites en applicaties, en creative media & game technologies gaat over het ontwerpen van geluid of games.

Arbeidsmarkt

Als je de studie IPO hebt afgerond, kun je bij een ontwerpbureau gaan werken, of in de productontwikkeling van een groot bedrijf. Heb je een van de mediastudies gedaan, denk dan aan een multimediabedrijf of een reclamebureau. Voor veel ontwerpers blijkt het lastig een baan te vinden. Doorgaans verdienen de technisch opgeleiden (IPO’ers) meer dan de creatievelingen (CMD’ers).

Locaties en toelating

Industrieel product ontwerpen (IPO) kun je bij acht instellingen studeren. Human technology, voorheen een aparte opleiding bij de Hanze en de Haagse, zal vanaf 2015 onder IPO gaan vallen. Je kunt (voorlopig, in elk geval tot 2017) met alle profielen terecht bij IPO, maar als je havo hebt gedaan is wiskunde A of B wel vereist. Aan de Hogeschool Rotterdam moet je voor deze studie een selectieprocedure doorlopen.

Ook bij communication and multimedia design (CMD) en communicatiesystemen kun je met alle profielen terecht, al geldt ook hier voor havisten wiskunde A of B in je pakket als toelatingseis. Daarnaast kennen sommige hogescholen voor CMD een numerus fixus: een vooraf bepaald aantal studenten. Dat geldt voor Avans, Zuyd, HU en HvA. Bij allevier wordt middels selectie bepaald welke studenten mogen starten.

Game architecture aan de NHTV, kunst en techniek van de HU en Saxion en mediatechnologie in Rotterdam zullen vanaf 2015 allemaal creative media & game technologies gaan heten. In Rotterdam kun je terecht met alle profielen – alleen voor C&M-profielen van de havo was wiskunde A of B een extra vereiste. De opleiding aan de NHTV heeft een selectieprocedure.

IPO en human technology

Bij IPO leer je verschillende voorwerpen te ontwerpen, van meubels tot auto’s. De opleiding is vrij technisch en vakken als kleurenleer, materiaalkunde en ergonomie behoren tot het pakket. Ook praktische vaardigheden zijn erg belangrijk, je doet ervaring op tijdens projecten waarin je het hele ontwerpproces meemaakt, en natuurlijk tijdens stages. Met een minor of keuzevakken specialiseer je je, bijvoorbeeld op het gebied van innovatie. Windesheim kent in Zwolle een unieke richting voor kunststof, in Almere voor 3D-printing. De Haagse biedt een aparte specialisatie voor verpakkingsontwerp.

Human technology is iets minder technisch en iets meer gericht op het verwerken van gebruikersgemak in het ontwerp- en productieproces. Dat zal het accent van de opleiding aan de Hanze, waar je overigens ook voor een internationaal gerichte specialisatie kunt kiezen, blijven bepalen.

Communicatie, media en game design

Bij communication & multimedia design gaat over de verschillende manieren waarop mensen media gebruiken om te communiceren. Denk aan websites, filmpjes met bewegende illustraties, interactieve graphics of apps op je smartphone. Je leert multimediaal denken: hoe zet je tekst, beeld en geluid in? Wat komt er kijken bij het ontwerpen? Ook verdiep je je in interactie: hoe kan een gebruiker zijn eigen weg vinden en zijn eigen wensen volgen? En natuurlijk denk je na over vragen die echt met marketing en communicatie te maken hebben: wat is de doelgroep en hoe breng ik het aan de man? Bij sommige opleidingen specialiseer je je sterk in multimedia of interactie, bij anderen duik je met een minor in een specifiek of juist verbredend onderwerp.

In dezelfde lijn als CMD ligt communicatiesystemen. De Hanze heeft afstudeerrichtingen in de richting van het ontwerp (multimedia, games of web applicaties), de HU houdt het algemener met digitale media of bedrijfscommunicatie.

Creative media & game technologies

Een specifieke insteek hebben ook de studies die de nieuwe naam creative media & game technologies krijgen. De opleiding aan de NHTV is gericht op games, waarbinnen je dan weer kunt kiezen voor programmeren, ontwerpen, 3D of Indie games. Ook de HKU (voorheen officieel kunst en techniek) biedt heel wat opties op het gebied van games, plus sound design en audio design. Je vindt die laatste onder ‘muziek en technologie’ op de HKU-site. Saxion (heette voorheen ook kunst en techniek) heeft de opties broadcast, web, advertising, concept development of edutainment. De HR (voorheen mediatechnologie) tot slot leidt op tot ontwikkelaar: er ligt meer nadruk op programmeren, bouwen van databases en netwerkbeheer. Maar ook hier behoort een minor game design tot de opties.

Zowel afgestudeerden van communication & multimedia design, als die van de nieuwe opleiding creative media & game technologies krijgen straks het diploma Bachelor of Creative Technologies.

Kwaliteit

Bekijk volledige afbeelding

IPO en human technology

Het algemene beeld van de IPO-opleidingen is duidelijk: dit is op de meeste plekken een kwalitatief goede, intensieve, maar soms ook pittige opleiding. Het aantal contacturen ligt hoog en dat wordt door studenten gewaardeerd. Bij de meerderheid van de opleidingen is men enthousiast of toch zeker niet ontevreden over inhoud, docentkwaliteit en aandacht voor vaardigheden en praktijk. Tegelijkertijd zijn er best wat studies waar de eerstejaarsuitval flink is en weinig studenten binnen vijf jaar de opleiding afronden.

De HAN is op dat laatste punt een positieve uitzondering; de rest van de top vier heeft op haar beurt het contact tussen student en opleiding beter op orde. Human technology aan de Hanze blinkt uit in vaardighedenonderwijs. Saxion heeft uitstekende faciliteiten, vinden de studenten. De experts zijn gecharmeerd van het niveau van IPO aan de Haagse, maar de studenten daar zijn nu net de enige die op inhoud een lager dan gemiddelde beoordeling afgaven. Kritisch is men ook in Venlo: de didactische vaardigheden van docenten zijn er een verbeterpunt, aldus de studenten.

Communicatie, media en game design

Bij CMD-opleidingen zijn de kwaliteitsverschillen groter. Deze studies kennen meer instroom en wellicht is dat de reden dat studenten over de faciliteiten niet zo te spreken zijn. Veelal klagen zij over de onderwijsruimtes en de werkplekken voor zelfstudie. Ook, en dat is gezien het onderwerp van hun studie misschien niet verrassend, vinden ze dat de digitale leeromgeving beter kan.

Inhoudelijk springt Avans in Breda erbovenuit. Er is waardering voor het programma en ook voor het leren van algemene vaardigheden. Bovendien zijn studenten vol lof over de docenten. De deskundigen beamen beide. Het gat met Zuyd, HU en Avans in Den Bosch is flink.

Vijf van de negen opleidingen eindigen net onder het hbo-gemiddelde. Over de Haagse (weinig snelle afstudeerders) en NHL (weinig contacturen) zijn de studenten overigens mals. En ook de HvA heeft naast niet al te enthousiaste studenten vooral last van slechte slaagcijfers. Studenten aan de HAN en de HR zijn het meest kritisch, bijvoorbeeld op de docentkwaliteit.

Creative media & game technology

Al jaren is de selectieve game-opleiding van de NHTV een paradepaardje van de zuidelijke hogeschool, en dat wordt door de studenten en experts onderstreept. Wel zien we inmiddels ondergemiddelde slaagcijfers: de eerstejaarsuitval is wat te hoog en relatief weinig studenten studeren binnen vijf jaar af. De HKU-opleiding krijgt dezelfde pluimen van de experts, en ook daar zijn de studenten vol waardering – al is het verschil tussen Utrecht en Hilversum opvallend groot. Op inhoudelijk vlak (inhoud, docenten, vaardigheden), maar ook in het contact tussen student en opleiding scoort Utrecht beter. Mediatechnologie van de HR is opleiding van gemiddelde kwaliteit; de experts zijn behoorlijk positief en de studenten plaatsen alleen bij de voorzieningen wat vraagtekens. Saxion daarentegen scoort op bijna alle punten onder het hbo-gemiddelde en bereikt daarmee geen eindtotaal om trots op te zijn.

Verwante studies

Ons advies

Een slechte keuze maak je niet snel, als je IPO wilt studeren. Het vijftal bovenaan de lijst heeft net iets meer pluspunten dan de rest, maar kijk vooral ook naar inhoudelijke mogelijkheden en sfeer, als je een keuze gaat maken. Voor CMD is Avans in Breda de beste optie, naar mening van studenten en experts. Ook de game-opleiding aan de NHTV en de technische kunstopleidingen van de HKU blijven vooralsnog aanraders.
Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org