Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Toelating & selectie

Hoe kom je binnen?

Niet elk profiel geeft toegang tot elke hbo-opleiding. Weet je nog niet precies wat je wilt, dan is het handig om met je profiel- en vakkenkeuze zoveel mogelijk opties open te houden. Maar daarmee ben je er nog niet.  Sommige opleidingen hebben een beperkt aantal plekken en selecteren aankomende studenten met een auditie, loting of decentrale selectie. En sinds kort hebben bijna alle hogescholen de verplichte studiekeuzecheck: ze kijken dan of jij ‘matcht’ met de opleiding van je keuze. In dit artikel lees je meer over het hoe en wat van al deze toelatingskwesties.

Bekijk volledige afbeelding

Match jij met de studie van je keuze?

Het allergrootste deel van de opleidingen laat nog altijd iedere havist of vwo’er toe die voldoet aan de profiel­eisen die de opleiding gesteld heeft. Welke dat zijn, zie je in deze gids ook altijd in de tabel ‘Feiten’, aan het begin van elk artikel. Heb je het juiste profiel of vakkenpakket, dan meld je je aan. Dat moet voor 1 mei 2015 bij Studielink. Je mag je voor maximaal drie studies tegelijk inschrijven.

Bij veel hogescholen ben je wel verplicht daarna de Studiekeuzecheck te doen. Dat heet ook wel ‘matching’ of ‘intakegesprekken’. Die zijn bedoeld om het forse aantal mensen dat uitvalt in het eerste jaar terug te dringen – die hebben meestal namelijk gewoon een verkeerde studiekeuze gemaakt. De hogescholen mogen zelf weten hoe die studiekeuzecheck aanpakken. Meestal bestaat het uit een online vragenlijst en een matchingsdag, waarop je informatie krijgt, opdrachten moet maken en soms ook een toets doet. Op basis daarvan geeft de opleiding je een advies: zij zeggen dan of ze het wel of niet verstandig vinden of jij bij hen komt studeren. Heb je een goed beeld van wat je gaat leren en wat je daarvoor moet doen? Ben je gemotiveerd? Past de opleiding bij jouw interesses en bij jouw manier van werken? Maar let op: dit advies is niet bindend. Ook als je een negatief advies krijgt, moet de hogeschool jou gewoon toelaten als je zelf nog steeds die opleiding wilt doen.

Numerus fixus: wat is dat?

Wanneer een opleiding het aantal studenten dat zich aanmeldt niet aankan, kan zij een numerus fixus instellen: een maximaal aantal plaatsen. Ook met het juiste vakkenpakket mag je dan niet zomaar aan de opleiding beginnen. De opleiding bepaalt wie ze wel en niet toelaat aan de hand van loting of selectie. De deadline voor aanmelding voor zo’n fixusstudie is op 15 mei 2015.

Een numerus fixus kan een opleidingsfixus zijn: alle hogescholen die die opleiding aanbieden, hebben dan een maximaal aantal plekken. Vorig jaar gold dat bijvoorbeeld voor de journalistiekopleidingen. Er kan ook sprake zijn van een instellingsfixus, waarbij er maar één hogeschool (of een aantal) het aantal plekken heeft vastgesteld. Voor HBO rechten is bij sommige hogescholen een loting, bij een enkele selectie, en bij anderen vrije toegang.

De opleidingen beslissen pas in de loop van het jaar of ze een numerus fixus instellen. Toen deze gids gedrukt werd was dat nog niet bekend. Als je straks de artikelen over studies gaat lezen, zie je steeds onder de tabel staan of die opleidingen in het verleden een numerus fixus kenden – dat geeft je een idee. Vanaf januari 2015 vind je op keuzegids.nl ook een definitieve lijst met fixusstudies, waarbij ook staat of de plaatsen via loting of selectie verdeeld worden.

Sommige opleidingen hebben wel 150 aanmeldingen, maar slechts 25 plekken. Andere hebben meer plekken dan er aanmeldingen blijken te zijn. In het tabelletje hieronder zie je bij welke studies het de afgelopen jaren het lastigst was om binnen te komen.

Betere kwaliteit?

Zijn opleidingen met een numerus fixus ook van betere kwaliteit? Heel globaal gezien is er wel een verband, maar daar zijn twee opmerkingen bij te plaatsen. Ten eerste: het geldt lang niet altijd. De katholieke pabo in Zwolle heeft als enige pabo een numerus fixus en is al jaren een van de beste opleidingen in de Keuzegids. Maar ook media en entertainment management van Inholland heeft een numerus fixus en dat is een van de minst gewaardeerde opleidingen binnen het hbo. Ten tweede: we weten niet wat de reden is van een goed beoordeelde opleiding. Komt het omdat er slimmere studenten zitten, omdat ze (deels) op cijfers zijn geselecteerd? Worden de studenten gewoon tevredener van het feit dat ze door de selectie zijn gekomen terwijl andere het niet hebben gehaald? Of zorgt een stabiele instroom er voor dat de opleiding zich beter kan organiseren en betaalt dat zich uit?

Loting of selectie

Opleidingen met een numerus fixus hebben verschillende manieren om te bepalen wie er wel en wie niet wordt toegelaten. Loten was een veelvoorkomende manier, maar wordt steeds minder gebruikt. Vanaf 2017-2018 wordt loten helemaal afgeschaft, maar zover is het nog niet. Je kunt dus nog steeds opleidingen tegenkomen waarbij de beschikbare plaatsen worden verloot. DUO voert die loting uit. De plaatsen worden niet helemaal willekeurig verdeeld. Met een acht gemiddeld op je eindlijst wordt je direct toegelaten. Daarna geldt: hoe hoger je cijfers, hoe meer kans. Maar uiteindelijk zijn er ook een klein aantal mensen die met een zes gemiddeld gewoon worden ingeloot.

Steeds meer opleidingen met een numerus fixus kiezen ervoor om zelf studenten te selecteren voor de plaatsen die ze hebben. Dat wordt ook wel ‘decentrale selectie’ of ‘selectie aan de poort’ genoemd. De hogeschool mag zelf bepalen aan welke criteria deze studenten moeten voldoen; bijvoorbeeld bepaalde buitenschoolse activiteiten, ambities, motivatie of cijfers. Of je moet bepaalde testen halen. In tegenstelling tot de Studiekeuzecheck is selectie wel bindend: je wordt toegelaten of niet. Als je meedoet aan selectie, hoef je dan ook geen Studiekeuzecheck te doen.

Het kan overigens ook zo zijn dat er een mengvorm wordt gemaakt: bijvoorbeeld 50 procent van de plekken wordt via loting ingevuld, en 50 procent via selectie. Maar een opleiding mag dus ook 100 procent van de plekken via eigen selectie invullen.

Steeds meer hogescholen kiezen voor selectie, maar er is ook kritiek op. Het beperkt de toegankelijkheid van opleidingen, terwijl het niet is vastgesteld dat met cijferlijsten of toetsen ook daadwerkelijk de meest geschikte studenten worden geselecteerd.

Auditie

Een filmacademie of conservatorium hoeft niet te weten hoe goed je bijvoorbeeld in wiskunde was, zij willen graag zien of je het talent hebt om regisseur of professioneel danser te worden. Daarom moet je voor dit soort opleidingen altijd auditie doen. Voor sommigen moet je je al in oktober van het jaar daarvoor aanmelden, omdat in januari de auditierondes starten. Overigens kunnen ook opleidingen waarvan je het niet zo snel verwacht een toelatingstest hebben. Bijvoorbeeld logopedie; je kunt als logopedist immers niet zelf een spraakgebrek hebben.

Bindend studieadvies

Als je eenmaal toegelaten bent tot een opleiding kan je in het eerste jaar toch nog gedwongen worden te stoppen. Als je te weinig studiepunten haalt tijdens je propedeuse, dan heeft de opleiding er te weinig vertrouwen in dat je het einddiploma zult halen. Je krijgt dan het bindend studieadvies (BSA) om te stoppen met de opleiding. Dit heet ook wel de prestatie-eis. Het hele hbo maakt er al gebruik van en het vereiste aantal studiepunten is de afgelopen jaren alleen maar gestegen. Denk aan gemiddeld 50 van de 60 punten.

Toelating vanuit het mbo

Een mbo-diploma op niveau 4 gaf altijd toegang tot iedere hbo-opleiding. Daar is dit jaar verandering in gekomen. Voor mbo’ers uit sommige sectoren is er niet langer automatische toelating. In het tabelletje hierboven zie je om welke mbo- en hbo-sectoren het precies gaat. Dit betekent overigens niet dat je niet meer binnenkomt, maar de hogeschool mag in die gevallen wel extra eisen stellen.

Keuzegids Hbo 2015 Online | www.keuzegids.org