Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Pedagogiek

Opvoeders opvoeden

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Pedagogiek
  • Pedagogiek alleen in deeltijd
  • Pedagogisch management kinderopvang
  • Opleidingskunde

De corrigerende tik, de peuterpubertijd en de ‘naughty step’: opvoeden is van alle tijden en opvoedproblemen zijn dat dus ook. Als pedagoog weet je alles van trends in opvoeding van vroeger en nu. Je weet wat er speelt bij kinderen en hun ouders en kunt hier handig op inspelen. Je kunt aan het werk met kinderen en hun ouders, maar ook beleidsmatig, bijvoorbeeld bij de overheid.

Arbeidsmarkt

Als ouders ondersteuning nodig hebben bij de opvoeding dan kan jij ze helpen; in je eigen praktijk of op een school, bij jeugdzorg of in de kinderopvang. Ook al is het een dankbare taak, het aantal werklozen onder pedagogen is op dit moment vrij hoog. De prognoses zien er beter uit dan een paar jaar geleden, dus wie weet kom jij als afgestudeerde makkelijker aan een baan. Wel beginnen veel afgestudeerden met parttime baantjes op mbo-niveau of lager. Dat alles levert voor de meesten een laag maandsalaris op.

Locaties en toelating

Tien reguliere instellingen bieden een opleiding pedagogiek, plus de twee particuliere aanbieders NTI en NCOI. Aan Fontys en Windesheim, twee hogescholen met meerdere locaties, kun je ook pedagogisch management kinderopvang studeren. De HAN in Nijmegen biedt ook opleidingskunde aan. Lees meer over deze opleidingen in de kaders. Aan veel hogescholen kun je ook pedagogiek in deeltijd studeren; SPO en Driestar bieden alleen een deeltijdstudie aan. Deeltijdopleidingen zijn bedoeld voor mensen die werken en zich willen om- of bijscholen. Om in deeltijd te studeren heb je dus al een relevante baan nodig.

Je kunt met elk havo- of vwo-profiel beginnen aan deze opleidingen. Ook met een mbo-opleiding op niveau 4, bijvoorbeeld onderwijsassistent of SPW, ben je welkom. Voor ambitieuze vwo’ers heeft de Hogeschool van Amsterdam een ‘academische route’: je volgt dan tijdens je bachelor tegelijk een schakelprogramma, waarmee je toegelaten kunt worden voor een pedagogische master aan de universiteit. Pedagogiek aan de NHL kent een brede propedeuse, je volgt het programma samen met studenten maatschappelijk werk en dienstverlening en culturele maatschappelijke vorming. Aan het einde van dat oriënterende jaar kies je definitief voor een van die drie opleidingen.

De opleiding

Als pedagoog-in-opleiding leer je alles over de ontwikkeling van het kind en hoe jij en anderen die ontwikkeling kunnen stimuleren. Advies geven aan ouders, preventie en voorlichting, onderwijs, het komt allemaal aan bod. Kijk van tevoren kritisch naar wat jij met de opleiding wilt bereiken: je kunt namelijk alle kanten op. Bij veel instellingen kun je een uitstroomprofiel jeugdzorgwerker kiezen, waarmee je een aantekening op je diploma krijgt. Fontys biedt zes specialisaties, uiteenlopend van gehandicaptenzorg tot onderwijs. In Amsterdam kies je na het tweede jaar voor pedagoog of leraar pedagogiek in het mbo. Daarvoor zijn overigens ook aparte opleidingen: zie het artikel leraar maatschappijvakken in dit hoofdstuk. Ook met minoren kun je een richting kiezen. Windesheim heeft bijvoorbeeld een minor mediawijsheid, opvoedingsondersteuning aan ouders en opvoedingsbeleid. Aan de Hogeschool Rotterdam kun je je verdiepen in werken in gedwongen kader, sport en bewegen of kunst. Zie je jezelf als ambitieuze student, dan kun je bij veel instellingen terecht voor een honours programma.

Kinderopvang

Als je geïnteresseerd bent in werken met kinderen, maar ook in ondernemerschap, zit je goed bij pedagogisch management kinderopvang. Je kunt deze opleiding volgen bij Windesheim en Fontys. Je wordt opgeleid voor een leidinggevende functie in bijvoorbeeld een kinderdagverblijf. De studenten vinden beide opleidingen praktisch genoeg, maar in Windesheim hebben ze duidelijk meer moeite met het eerste jaar.

Opleidingskundigen

Pedagogiek gaat over de ontwikkeling van kinderen, opleidingskunde over de ontwikkeling van (jong)volwassenen in een organisatie. Na de opleiding kun je trainingen ontwikkelen en opleidingsadvies geven, maar ook opleidingen inkopen en mensen coachen in hun werk. Studenten zijn niet ontevreden over de opleiding, de experts waren dat recent wel. De opleiding moet nu de manier van toetsing en beoordeling verbeteren.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Pedagogiek
Ook deeltijd / duaal?
Collegegeld
Instroom
Survival 1e jr
Diploma na 5jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Voorbereiding loopbaan
Communicatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Pedagogiek
Sittard Fontys dt 1984 135 o o o + + + + + + + 74 +
Vlissingen HZ - 1984 60 ++ nb - + + + o + + o 74 +
Almere Windesheim - 1984 45 o + o + + + o + o + 72 +
Den Bosch Fontys - 1984 99 o o o + + o + + + + 72 +
Eindhoven Fontys - 1984 178 o o o + + + + + o + 72 +

Bij kleine studentenaantallen of steekproeven zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het hbo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Een gemeenschappelijk knelpunt van de pedagogiekopleidingen is het aantal contacturen: aan heel wat instellingen zouden studenten daar wel meer van willen zien. Desondanks vallen er bijna nergens veel eerstejaars uit en weet het gros van de studenten zijn diploma binnen vijf jaar binnen te halen.

In de top zes van pedagogiekstudies komen drie locaties van Fontys voor, samen met HZ, Windesheim en NTI, de hogeschool voor werkenden. Studenten zijn enthousiast over de inhoud, maar ook de organisatie van de opleidingen. De docenten zijn betrokken en deskundig, en dat komt ook de communicatie tussen student en instelling ten goede. De HZ weet daarnaast veel van haar eerstejaars te behouden. Fontys krijgt meer waardering dan de andere instellingen voor de voorbereiding op een toekomstige loopbaan: er is vooral veel contact met de beroepspraktijk.

Ook daaronder toont de ranglijst degelijke opleidingen, maar er zijn ook klachten. De Hogeschool Utrecht in Amersfoort krijgt flinke kritiek op het lage aantal contacturen, maar heeft een goede doorstroom van eerstejaars en samen met de HAN de beste diplomacijfers. In Den Haag en Rotterdam is de docentkwaliteit volgens studenten wat minder dan elders, en net als in Amsterdam en Leeuwarden schort het aan de communicatie. De pedagogiekopleiding van de NHL is wat studenten betreft hard aan verbetering toe: ze zijn ontevreden over het relatief lage aantal contacturen en zijn ook kritisch op veel andere vlakken.

Beide deeltijdstudies behalen mooie scores. Over de uitval in het eerste jaar of later in de studie zijn er geen gegevens, maar als je 't de studenten vraagt, krijg je zeker tevreden gezichten. Studenten van SPO in Groningen zijn net wat enthousiaster dan die van Driestar. Het meest opvallende verschil zit 'm in het aantal contacturen. 

Verwante studies

Ons advies

Voor een goede pedagogiekopleiding kun je in het hele land terecht. Fontys in Sittard en de HZ in Vlissingen kunnen we je aanraden, net als Windesheim en twee andere locaties van Fontys. Ook in het rijtje daaronder vind je degelijke alternatieven. Er is met andere woorden voldoende keuze, dus kijk vooral ook goed naar mogelijke specialisaties en de sfeer van de opleiding.

Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org