Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Bouwkunde

Bouwlust

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Bouwkunde
  • Built environment

Ideeën voor het renoveren van een hotel in een oud grachtenpand? Of de ambitie om een duurzaam kantoorpand te bouwen met de nieuwste technologische snufjes? Van idee tot 3D-getekend ontwerp, en van planning tot de echte uitvoering: bij bouwkunde leer je de basis van al die stadia, en kies je vervolgens waar je in wilt specialiseren. Wil je je eerst breder oriënteren, dan kun je ook kiezen voor built environment. Daar komen in het eerste deel van je studie niet alleen het gebouw, maar ook infrastructuur en gebied aan bod.

Arbeidsmarkt

Met een diploma bouwkunde kun je werk vinden als tekenaar, werkvoorbereider, projectontwikkelaar of constructeur. In vergelijking met andere technische beroepen is de werkloosheid onder bouwkundigen (dit geldt ook voor voertuigtechnici) wat hoger. Ze verdienen ook minder, maar nog altijd rond het hbo-gemiddelde. De prognoses zijn in deze sector trouwens wel positiever dan eerder.

Locaties en toelating

De reguliere hogescholen bieden bouwkunde aan op in totaal 12 locaties in het land. Waar bouwtechnische bedrijfskunde voorheen nog een aparte opleiding was, is dat sinds vorig jaar niet meer het geval. Saxion en Avans voegden de opleiding samen met bouwkunde; HU, HvA en Zuyd lieten hem opgaan in built environment. Die bredere bachelor bevat ook civiele techniek en soms nog meer verwante studies. Zie in het aparte tabelletje uit welke deelgebieden built environment per hogeschool bestaat.

Vanwege die herindeling gelden tijdelijk minder strenge toelatingseisen, zowel voor bouwkunde als voor built environment. Met alle profielen ben je toelaatbaar, maar je moet wel wiskunde A of B gedaan hebben.

De opleiding

Voor je een diploma bouwkunde tegemoet kunt zien, moet je je op een aantal terreinen bekwamen. Je werk begint natuurlijk met een ontwerp – van een nieuw gebouw, of van een nieuwe bestemming van een oud(er) gebouw. Daarbij houd je rekening met de functie, de omgeving, de kosten en hoe het eruit komt te zien. Daarvoor staan vakken als constructieleer, materiaalkunde, architectuur, ontwerpen – ook met 3D-computermodellen – en technisch tekenen op het programma.

Daarnaast leer je samenwerken en managen. Bij sommige hogescholen krijg je die vakken gewoon op het rooster, anderen verwerken ze in projecten die draaien om de rollen bij een bouwproces (van tekenaar tot bouwplantoetser) of om een bepaald type bouwwerk (van strandtent tot kantoortoren).

Bijna overal kun je je vervolgens met een afstudeerrichting of minor specialiseren in architectuur/ontwerp, bouwtechniek, constructies of uitvoering en management. Je past wat je geleerd hebt toe in praktijkopdrachten. Let ook op hoeveel stage je kunt lopen, want dat varieert: van enkel de afstudeerstage in het vierde jaar, tot twee keer een half jaar voordat het afstuderen begint.

Built environment is breder. Je krijgt dan ook een basis in civiele techniek, waar je leert infrastructuur (wegen, bruggen en viaducten) te ontwerpen, en in stedenbouw en/of gebiedsontwikkeling. In Utrecht vind je de meest uitgebreide invulling: daar horen ook geodesie (meten, analyseren, verwerken en afbeelden van geografische informatie) en milieukunde erbij. De NHTV pakt het nog weer anders aan: daar is de opleiding volledig gericht op stads- en gebiedsontwikkeling, en vind je dus geen richtingen in bouwkunde of civiele techniek.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Bouwkunde
Ook deeltijd / duaal?
Collegegeld
Instroom
Survival 1e jr
Diploma na 5jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Voorbereiding loopbaan
Communicatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Bouwkunde
Zwolle Windesheim - 1984 106 o o o + + + o + - o 66 +
Arnhem HAN dt 1984 137 o o o o o + + o o o 64 o
Enschede Saxion dt 1984 127 o + o o o o o o o o 62 o
Den Bosch Avans - 1984 98 + + o o - - - o o + 60 o
Leeuwarden NHL - 1984 46 + o o o o o - o - o 58 o

Bij kleine studentenaantallen of steekproeven zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het hbo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Hoewel veel opleidingen bouwkunde met projectonderwijs werken, leidt dat lang niet overal tot veel tevredenheid over de praktijkvoorbereiding, zo blijkt uit onze ranglijst. Bij de koploper van vorig jaar, de HAN, zijn studenten op dat vlak wel enthousiast. Naast het opdoen van beroepsvaardigheden zit het daar ook met algemene vaardigheden (conclusies onderbouwen, analytisch denken, problemen oplossen) wel goed. Dat laatste heeft de opleiding gemeen met Windesheim in Zwolle. Grote pluspunten daar zijn bovendien inhoudelijke aspecten (bijvoorbeeld niveau van de stof, werkvormen en toetsing) en de kwaliteit van docenten. Daarmee gaat Windesheim dit jaar aan kop.

Opvallend in de middenmoot is Avans. De experts zijn complimenteus over de opleidingen in Den Bosch en Tilburg en ook de slaagcijfers zijn er bovengemiddeld: weinig eerstejaarsuitval en veel studenten weten binnen vijf jaar af te studeren. Zij zijn echter wel kritisch en hebben relatief weinig waardering voor de didactische kwaliteiten en deskundigheid van docenten.

Onderaan de lijst vinden we ook opleidingen waar de onvrede groter is. In Vlissingen betreft dat vooral de toetsing (verwerkt in de kolom ‘inhoud’): het is studenten bijvoorbeeld niet duidelijk aan welke criteria zij moeten voldoen. Inholland-studenten in Alkmaar klagen over de faciliteiten, zoals onderwijsruimtes en ict-voorzieningen. De Haagse Hogeschool heeft echter de grootste problemen: programma, toetsing en het vermogen van docenten om goed uit te leggen en feedback te geven kunnen op weinig waardering rekenen.

Built environment

Bij de bredere opleidingen built environment vind je er ééntje die beter scoort dan de gewone bouwkunde-opleidingen: Zuyd in Heerlen. Zuyd was de eerste hogeschool met deze studie en lijkt daar nog de vruchten van de plukken. De studie is intensief, met veel contacturen en weinig uitval in het eerste jaar of later in de studie. De studenten hebben er weinig op aan te merken en dat is Groningen en met name Utrecht anders. Verbeterpunten liggen daar bijvoorbeeld in begeleiding van docenten en communicatie vanuit de opleiding.

Verwante studies

Ons advies

De beste opleidingen bouwkunde zijn in het oosten van het land te vinden: Zwolle, Arnhem en Enschede. Voor een degelijke, brede basis en veel kans op slagen is Heerlen zeker een goede keuze. Den Haag is geen aanrader voor dit vakgebied.

Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org