Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Logistiek, Verkeer & Zeevaart

Altijd in beweging

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Logistiek en economie
  • Logistics engineering
  • Maritiem officier
  • Ocean technology
  • Verkeer en Logistiek - deeltijd

De Rotterdamse haven, Schiphol, Utrecht Centraal: we hebben in Nederland heel wat belangrijke knooppunten - voor binnenlands verkeer, maar zeker ook als hub naar andere delen van de wereld. Daarvoor zijn mensen nodig met verstand van transport en logistiek. Alles draait om de vraag hoe je producten en mensen zo snel, goedkoop en betrouwbaar mogelijk van punt A naar punt B krijgen. Of dat nou van de ene kant van een raffinaderij naar de andere is, of van de ene kant van de oceaan naar de andere. Er zijn hbo-opleidingen met in de economische of in de technische hoek.

Arbeidsmarkt

Wat kun je later gaan doen met een diploma in de logistiek? Denk aan functies als transportplanner, supply chain manager, inkoper of projectleider logistiek. De werkloosheid in de logistiek is, vergeleken met het hbo-gemiddelde, niet hoog. Maar daarbij is het wel goed om te weten dat een derde van de recent afgestudeerden met een baan niet op zijn of haar niveau werkt. Er wordt prima verdiend in deze sector: het salaris in de logistiek is al bovengemiddeld, en maritiem officieren behoren tot de allerbest verdienende hbo’ers.

Locaties en toelating

De twee belangrijkste opleidingen in de logistiek zijn logistiek & economie en logistics engineering, dat tot dit jaar logistiek en technische vervoerskunde heette. Bijna alle hogescholen die de technische variant hebben, bieden ook logistiek en economie aan, met uitzondering van Vlissingen. Voor logistiek en economie zijn daarnaast nog vier locaties. Inholland biedt deze opleiding niet meer apart aan, maar heeft het als afstudeerrichting onder de opleiding Business studies geschoven. In Haarlem kun je voor deze richting kiezen.

Tot logistiek & economie word je met E&M direct toegelaten, zowel als havist of vwo’er. Economie of management & organisatie is een extra vereiste als je N&G, N&T of C&M op vwo-niveau hebt gedaan. Bij een havodiploma met C&M moet je ook wiskunde A of B in je pakket hebben gehad. De HU heeft maximaal 90 plekken. Bij meer aanmeldingen wordt er geloot, maar vorig jaar bleek dat niet nodig. Logistics engineering is toegankelijk voor alle havo- en vwo-geslaagden met N&G, N&T of E&M, zonder eisen aan je pakket.

Voor een opleiding tot maritiem officier kun je terecht op Terschelling (waar je de eerste twee jaar op campus woont), of in Amsterdam, Rotterdam of Vlissingen. Je hebt een diploma N&T of N&G plus natuurkunde/NLT nodig, of op het vwo E&M plus natuurkunde. Ook wordt er voorafgaand aan de opleiding een keuring gedaan van je gezondheid, ogen en oren. De NHL heeft daarnaast ocean technology. Daarvoor gelden dezelfde toelatingseisen.

De opleiding

De twee logistieke opleidingen lijken op elkaar en hebben vaak ongeveer dezelfde afstudeerrichtingen. Fontys in Venlo heeft voor beide bijvoorbeeld een gezamenlijke basis en laat je pas na anderhalf jaar definitief kiezen voor een van beide richtingen.

Toch zijn er ook verschillen. Logistiek en economie heeft een bedrijfskundige insteek en leidt je op tot manager in de logistieke wereld. Je kunt vakken verwachten over financiën, marketing, communicatie en recht.Logistics engineering is sterker gericht op transport, opslag en ict. Op het programma staan bijvoorbeeld ook wis- en natuurkunde. Het doel is om jou in vier jaar klaar te stomen voor een baan als ontwerper van logistieke processen, transporten of supply chains (de route van een product: van grondstof tot afzet bij verkooppunten).

Verbreding of verdieping krijg je in beiden gevallen in het derde en vierde jaar van de studie, door stages en een minor. Alle opleidingen benadrukken ze de mogelijkheid een deel van je studie in het buitenland te volgen, soms zelfs binnen een apart, Engelstalig traject.

Sommige hogescholen laten je kiezen uit het hun hele aanbod, waardoor je bijvoorbeeld ook een half jaar Spaans of ondernemerschap kunt studeren. Anderen bieden (ook) binnen de opleiding keuze om je te specialiseren. Kennis vanuit de Rotterdamse haven wordt aan de HR bijvoorbeeld ingezet voor een maritieme richting, maar je kunt er ook kiezen voor een minor in inkoop of consultancy. Amsterdam kent vanwege Schiphol keuzemogelijkheden als airport seaport logistics of een honours programma op het gebied van aviation. Wil je het niet alleen over het verplaatsen van spullen, maar ook van mensen hebben, dan kun je denken aan zorglogistiek of evenementenlogistiek. Dat zijn enkele van de opties aan de NHTV en Windesheim.

Kies je voor maritiem officier (afgekort ‘marof’) dan kun je vakken over bouw, techniek, onderhoud en reparatie van schepen verwachten. En je leert meer over het varen, navigeren en manoeuvreren zelf, waarvoor je heel wat vaaruren zult maken. Meestal specialiseer je je in de nautische (stuurman) of technische (scheepswerktuigkunde) richting, of je maakt een echte combinatie tot maritiem officier. Bij ocean technology, voorheen hydrografie, leer je metingen te verrichten en die informatie te verwerken tot kaarten en grafieken. Daarvoor kom je alles te weten over golven, getij, diepte en bodemsamenstelling.

Verkeersvliegen

Opleidingen tot verkeersvlieger zijn in Nederland niet geaccrediteerd door de keurmeesters van de NVAO. Wat experts van de kwaliteit vinden, weten we dus niet, en de opleidingen doen ook niet mee aan de studentenenquête. Opleidingen die tenminste aan de wet voldoen krijgen een erkenning van de Inspectie Verkeer en Waterstaat. Ze worden verzorgd door particuliere aanbieders als de KLM Flight Academy, CAE Nederlandse Luchtvaartschool en de Nederlandse Academie voor Verkeersvliegers. Meerdere scholen kwamen de afgelopen jaren in financieel zwaar weer en moesten de deuren sluiten. Op dit moment is de arbeidsmarkt voor piloten niet gunstig; het gaat slecht in de luchtvaart en veel piloten vinden geen werk. Vaak hebben ze een forse studieschuld, want een opleiding tot verkeersvlieger kost al snel meer dan 100.000 euro.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Logistiek, verkeer & zeevaart
Ook deeltijd / duaal?
Collegegeld
Instroom
Survival 1e jr
Diploma na 5jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Voorbereiding loopbaan
Communicatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Logistiek en economie
Venlo Fontys - 1984 89 - o + + o + + + + ++ 74 +
Breda NHTV - 1984 146 o o o + o + + o - ++ 68 +
Emmen Stenden du 1984 55 - o o + o + o o o o 62 o
Utrecht HU - 1984 S 65 - - o o o o ++ o o o 60 o
Zwolle Windesheim - 1984 92 - o o o + o - + o o 60 o

Bij kleine studentenaantallen of steekproeven zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het hbo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Logistiek en economie

Kies je voor een logistiekstudie, dan zul je over het aantal contacturen niet te klagen hebben – althans, het is een punt waarover de huidige studenten overal tevreden of meer dan tevreden zijn.

Ook het contact tussen opleidingen en student wordt op veel plekken gewaardeerd. Vreemd is dat het onder die omstandigheden alsnog erg lastig blijkt soepel het eerste jaar door te komen. Bijna overal (uitzondering is NHTV) is de eerstejaarsuitval hoger dan elders in het hbo.

Inhoudelijk zit het overigens goed; klachten over het programma komen nauwelijks voor. De beroepsvoorbereiding laat de verschillen zien: aan Fontys, NOVI (deeltijd), Stenden, NHTV en vooral de HU heerst daar veel tevredenheid over.

De LE-opleidingen hebben voldoende contacturen, maar dat kan niet voorkomen dat veel van deze studies te kampen hebben met bovengemiddelde eerstejaarsuitval. Uitzonderingen zijn NHTV, HR en Stenden. De NHTV heeft ook de meest enthousiaste studenten, die bovendien vaker dan elders binnen vijf jaar zijn afgestudeerd. Daar komt nog eens bij dat ook de deskundigen Breda aanwijzen als topper. Daarnaast zijn zij onder de indruk van Fontys in Venlo, waar ook maar weinig ontevreden studenten te vinden zijn.

Zes opleidingen komen tot een score rond het hbo-gemiddelde, met elk eigen sterke en zwakke aspecten. Vind je docentkwaliteit belangrijk, overweeg dan de opleiding van Windesheim – maar verwacht er niet te veel van de loopbaanvoorbereiding. De praktische kant krijgt in Utrecht juist veel aandacht (vaardigheden en loopbaan), maar daar zijn de slaagcijfers weer een verbeterpunt. De forse klachten aan de HvA betreffen bijvoorbeeld de begeleiding en feedback van docenten, en een gebrek aan contact met de beroepspraktijk.

Logistics engineering

Over het algemeen is de tevredenheid bij de technische logistiekstudenten groter. Op inhoud wordt veelal hoger gescoord en ook de loopbaanvoorbereiding valt in goede aarde. Dat zijn echter niet de sterkste punten van HZ in Vlissingen: die hogeschool bereikt zijn koppositie met goede slaagcijfers (weinig eerstejaarsuitval, veel afstudeerders binnen vijf jaar) en complimenten over communicatie en faciliteiten. NHTV, Windesheim en HR blinken wel uit in stimulerend onderwijs, maar hebben eigen verbeterpunten – het meest opvallend daarvan is de hoge eerstejaarsuitval in Rotterdam. De logistiekstudenten aan de HvA zijn wederom het meest kritisch. Bijvoorbeeld over de werkvormen (onderdeel van ‘inhoud’), maar ook over kwaliteiten en begeleiding van docenten.

Zeevaart

De opleidingen tot maritiem officier zijn, net als ocean technology intensief, en de studenten vinden dat prettig. Toch leidt dat in Amsterdam en Vlissingen niet tot het beperken van de eerstejaarsuitval. Daar heeft de NHL met zijn campus op Terschelling minder last van – en dat geldt voor beide studies die de hogeschool daar aanbiedt.

Een programma van niveau, gedoceerd door goede docenten, dat mag je aan de NHL, HvA en HZ zeker verwachten. De eerste twee onderscheiden zich bovendien met veel aandacht voor vaardigheden en praktijk, vinden de studenten. De experts zijn ook erg te spreken over het niveau van de NHL-studie. In Rotterdam zien we eigenlijk geen klachten, maar er is wat minder uitgesproken enthousiasme dan in Vlissingen. Wel een sterk punt van de HR zijn de slaagcijfers. Beide opleidingen komen op een gemiddelde score uit.

Verwante studies

Ons advies

Voor een logistieke opleiding zit je bij de NHTV sowieso gebakken, al is Vlissingen voor logistics engineering de beste keuze. Voor logistiek en economie is Fontys een prima alternatief. De NHL-opleidingen maritiem officier of ocean technology zijn beide uitstekende opties. Ook aan de HvA kun je overigens voor een goede opleiding tot ‘marof’ terecht.

Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org