Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Ontwerpen

Vormgeven aan techniek

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Industrieel product ontwerpen
  • Communication & multimedia design
  • Communicatiesystemen
  • Creative media & game technologies

Een combinatie van techniek, vormgeving en bedrijfskunde: dat is wat de opleidingen in dit artikel met elkaar gemeen hebben. Denk bij industrieel product ontwerpen (IPO) aan allerlei gebruiksvoorwerpen: een afstandsbediening, een fiets of een zonnebril bijvoorbeeld. Communication and multimedia design (CMD) richt zich op media-uitingen als websites en applicaties, en creative media & game technologies (CMGT) gaat over het ontwerpen van games of geluid.

Arbeidsmarkt

Ontwerpen kun je voor een ontwerpbureau, bij een reclamebureau of een multimediabedrijf, afhankelijk van het behaalde diploma. Lang niet iedereen heeft anderhalf jaar na afstuderen een baan gevonden – waarschijnlijk studeert een deel door. Bovendien zijn er onderlinge verschillen: IPO’ers vinden gemakkelijker een baan dan CMD’ers en game-ontwerpers lijken in het voordeel ten opzichte van andere afgestudeerden van creative media.

Locaties en toelating

Industrieel product ontwerpen (IPO) kun je op acht plekken studeren. De Hanze had voorheen human technology, dat onlangs veranderd werd naar IPO. Bij de Haagse werden beide opleidingen samengevoegd tot IPO, maar is de aandacht voor gebruiksvriendelijkheid binnen het programma ook niet verdwenen. Ook kun je in Den Haag kiezen voor een driejarige, Engelstalige variant. Je kunt (voorlopig, in elk geval tot 2017) met alle profielen terecht bij IPO, alleen bij C&M van de havo is wiskunde A of B vereist. De hogescholen blijven echter adviseren ook natuurkunde als keuzevak te volgen. Vorig jaar hanteerde de Hogeschool Rotterdam daarnaast een selectieprocedure.

Ook bij communication and multimedia design (CMD) en communicatiesystemen kun je met alle profielen terecht, al geldt ook hier voor havisten wiskunde A of B in je pakket als toelatingseis. Daarnaast hadden Avans, HU en HvA vorig jaar een selectie. Check de update op onze site begin 2016 om te zien of dat zo blijft.

Creative media & game technologies is de nieuwe, ­gelijkluidende naam voor een aantal verschillende ­opleidingen: game architecture aan de NHTV, kunst en techniek van de HKU en Saxion en mediatechnologie in Rotterdam. Voor deze opleidingen kun je worden toegelaten met elk profiel, maar er gelden aanvullende eisen. Je maakt toelatingsopdrachten om je artistieke talent te laten zien.

Industrieel product ontwerpen (IPO)

Bij IPO leer je verschillende voorwerpen te ontwerpen, van meubels tot auto’s. De opleiding is vrij technisch en vakken als kleurenleer, materiaalkunde en ergonomie behoren tot het pakket. Ook praktische vaardigheden zijn erg belangrijk, je doet ervaring op tijdens projecten waarin je het hele ontwerpproces meemaakt, en natuurlijk tijdens stages.

Veel hogescholen bieden je de mogelijkheid je ­horizon te verbreden met een minor of keuzevak uit het aanbod van de hele hogeschool. Of je kiest juist voor verdieping: HR heeft bijvoorbeeld een minor innovatie, bij de Haagse kun je onder meer kiezen voor een richting verpakkingsontwerp en in Zwolle bestaat de optie je te specialiseren in kunststofproducten. De opleiding van de Hanze (voorheen human technology) is sterk gericht op gebruikersgemak.

Communicatie, media en game design

Communication & multimedia design gaat over de verschillende manieren waarop mensen media gebruiken om te communiceren. Denk aan websites, filmpjes met bewegende illustraties, games, interactieve graphics of apps op je smartphone. Je leert multimediaal denken: hoe zet je tekst, beeld en geluid in? Wat komt er kijken bij het ontwerpen? Ook verdiep je je in interactie: hoe kan een gebruiker zijn eigen weg vinden en zijn eigen wensen volgen?

En natuurlijk denk je na over vragen die echt met marketing en communicatie te maken hebben: wat is de doelgroep en hoe breng ik het aan de man? Bij sommige opleidingen specialiseer je je sterk in multimedia of interactie, bij anderen duik je met een minor in een specifiek of juist verbredend onderwerp.

In dezelfde lijn als CMD ligt communicatiesystemen van de HU. Je kiest er voor de richting digitale media of voor bedrijfscommunicatie.

Creative media & game technologies

Het groepje opleidingen creative media & game technologies bestaat uit een aantal studies met voorheen aparte namen. De opleiding aan de NHTV is gericht op games, waarbinnen je dan weer kunt kiezen voor programmeren, ontwerpen, 3D of indie games. Ook de HKU biedt vier richtingen over games en interactie, plus sound design en audio design. Je vindt die laatste onder ‘muziek en technologie’ op de HKU-site.

Saxion heeft twee game-richtingen, over ontwerp en over bouw, plus kunst en techniek. De HR (voorheen mediatechnologie) tot slot leidt op tot ontwikkelaar: er ligt meer nadruk op programmeren, bouwen van databases en netwerkbeheer. Maar ook hier behoort een minor game design tot de opties.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Ontwerpen
Ook deeltijd / duaal?
Collegegeld
Instroom
Survival 1e jr
Diploma na 5jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Voorbereiding loopbaan
Communicatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Industrieel product ontwerpen
Enschede Saxion - 1984 51 o - - + + + + + + + o 70 +
Rotterdam HR - 1984 S 88 o - + + + + + + o o 70 +
Groningen Hanze - 1984 59 - o o + + + o o o o 64 o
Almere Windesheim - 1984 14 o o + o o o o o o o 62 o
Zwolle Windesheim - 1984 78 o o + o o o o o o o 62 o

Bij kleine studentenaantallen of steekproeven zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het hbo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

De kans op een degelijke opleiding is, als je voor IPO kiest, groot. Bijna overal is de beroepsvoorbereiding in orde: het praktische onderwijs van de opleidingen lijkt te lonen. Saxion en HR krijgen bovendien een pluim voor een stimulerend programma, met goed contact tussen opleiding en student. Tot goede slaagcijfers leidt dat niet: in beide steden is het halen van een diploma binnen vijf jaar niet de norm.

De oordelen over de Haagse opleiding zijn gemengd: de studenten zijn enigszins kritisch over hun docenten, terwijl de experts dat bij hun bezoek een aantal jaar geleden juist als sterk punt benoemden. Aan Fontys heerst meer onvrede, die bijvoorbeeld gaan over didactische kwaliteiten van docenten, info over studievoortgang en de studiebegeleiding.

CMD-studenten zijn over het algemeen kritischer. Opvallend is de veelvoorkomende onvrede over faciliteiten, waaronder de digitale leeromgeving – iets waar CMD’ers natuurlijk verstand van hebben. Afstuderen binnen vijf jaar lukt ook hier lang niet alle studenten bovengemiddelde scores over het inhoudelijke programma komen niet voor.

Koploper Avans onderscheidt zich met goede docenten en met aandacht voor algemene professionele vaardigheden. Verder kent iedere opleiding eigen plus- en minpunten. Zo zijn NHL-studenten er niet blij mee dat ze relatief weinig contacttijd hebben en is de eerstejaarsuitval in Rotterdam groot.

Als je op de experts zou afgaan, dan zijn de opleidingen CM> te verkiezen boven bijna alle andere studies in dit vakgebied. Maar ook de studenten zijn positief, aan de NHTV zelfs behoorlijk enthousiast. Het enige verbeterpunt in Breda zijn de prestatiecijfers na vijf jaar: dan heeft namelijk lang niet iedereen de vierjarige opleidingen weten af te ronden. Ook de HR worstelt met die slaginspercentages – na vijf jaar, maar ook al in het eerste jaar. De HKU in Hilversum is wat dat betreft een betere keuze.

Verwante studies

Ons advies

Twijfel je tussen de verschillende ontwerp-opleidingen, dan geeft dit artikel je wellicht meer inzicht. Zowel qua arbeidsmarkt als wat betreft opleidingskwaliteit hebben product- en game-ontwerpers een streepje voor op CMD’ers. Wil je toch voor CMD gaan, dan is Avans je beste optie. Ook als je iets met games wilt doen moet je naar Brabant: de NHTV is hier de aanrader. De meest tevreden IPO-studenten vind je in Enschede en Rotterdam.

Keuzegids Hbo 2016 | www.keuzegids.org