Keuzegids Hbo 2020 | keuzegids.nl

Toelating en selectie

Hoe kom je binnen?

Niet elk profiel geeft toegang tot elke hbo-opleiding. Naast eisen aan je profiel kun je bij het aanmelden ook tegen andere dingen aanlopen, zoals een numerus fixus, matching, audities of selectiedagen. Op het laatste moment beslissen zonder enige voorbereiding is er niet meer bij. Het is handig om met je profiel- en vakkenkeuze zoveel mogelijk opties open te houden, zeker als je nog niet weet wat je wilt gaan doen.

Matching is niet hetzelfde als selectie

Je mag je voor maximaal vier studies tegelijk inschrijven. Het grootste deel van de opleidingen laat nog altijd iedere havist of vwo’er toe die voldoet aan de profieleisen. In elk artikel vind je de specifieke eisen per opleiding.

Aanmelden moet voor 1 mei bij Studielink. Na aanmelding volgt in de meeste gevallen de studiekeuzecheck, ook wel ‘matching’ of ‘intake’. De hogescholen proberen daarmee uitval in het eerste jaar te voorkomen. De scholen mogen zelf weten hoe ze dit aanpakken. Meestal is er een online vragenlijst en een matchingsdag. Op deze dag krijg je informatie, maak je opdrachten en soms ook een toets.

Vervolgens krijg je een advies: de opleiding zegt dan of ze het wel of niet verstandig vindt dat jij er komt studeren. Heb je een goed beeld van wat je gaat leren? Ben je gemotiveerd? Let op: het advies is niet bindend als je je voor 1 mei hebt aangemeld. Ook als je een negatief advies krijgt, moet de hogeschool je gewoon toelaten als je zelf nog steeds die opleiding wilt doen. Maar ongeacht de uitslag, is het wel verplicht om aan de check mee te doen.

Als je je na 1 mei maar vóór 1 september aanmeldt, word je in sommige gevallen nog toegelaten. Een opleiding mag je in dat geval wel weigeren of een bindende studiekeuzecheck opleggen.

Selectie: drie soorten

Bij ongeveer een kwart van de hbo-opleidingen geldt een vorm van selectie aan de poort. Daar hebben ze meestal drie redenen voor: een ‘numerus fixus’ om het aantal studenten te beperken, ‘aanvullende geschiktheidseisen’ die met het latere beroep te maken hebben, of opleidingen zijn bewezen ‘kleinschalig en intensief’.

Numerus fixus

Studies met een numerus fixus laten een maximaal aantal studenten toe. De deadline voor aanmelding ligt voor alle fixusstudies op 15 januari. Per jaar mag je bij maximaal 2 fixusstudies tegelijk meedoen met de selectie. Uitzonderingen zijn geneeskunde, tandheelkunde, fysiotherapie en mondzorgkunde: je mag je voor deze studies maar bij één universiteit aanmelden. Dit betekent dat je je bijvoorbeeld wel voor één opleiding mondzorgkunde en één andere fixusstudie mag aanmelden, maar niet voor de opleiding mondzorgkunde in Utrecht en Amsterdam. Hoe vaak je het in verschillende jaren bij dezelfde opleiding mag proberen, bepaalt de opleiding zelf.

Nog niet alle hogescholen hebben, op het moment dat deze gids naar de drukker ging, bekendgemaakt voor welke studies zij numerus fixus hanteren. De meeste fixusstudies hebben wij wel voor je uitgezocht. Sommige opleidingen hebben wel 350 aanmeldingen, maar slechts 100 plekken. Zijn er minder aanmeldingen dan plekken, dan moet de opleiding iedereen plaatsen. Dat is een verschil met opleidingen met ‘aanvullende eisen’ (zie verderop).

Een opleiding met selectie mag zelf bepalen aan welke criteria studenten moeten voldoen, als het maar niet alléén een cijferlijst is. Die kan wel meetellen, maar daarnaast schrijf je bijvoorbeeld een motivatiebrief of doe je een assessment. In tegenstelling tot de studiekeuzecheck is selectie wel bindend: je wordt toegelaten of niet. Als je meedoet aan selectie, hoef je geen studiekeuzecheck te doen.

Uiterlijk 15 april krijg je de uitslag van de selectieprocedure: je krijgt dan je rangnummer te horen. Misschien zit je er meteen bij: dan moet je je plek binnen twee weken accepteren. Het kan ook zijn dat je bijvoorbeeld nummer 64 hebt, terwijl er 60 plekken zijn. Dan kom je op een wachtlijst. Tussen 15 april en 1 september komen vaak nog een aantal plaatsen vrij, bijvoorbeeld als iemand van de eerste 60 zijn plaats weigert of zakt voor zijn eindexamens. Iedereen schuift dan een plekje op.

Betere kwaliteit?

Zijn opleidingen met een numerus fixus ook van betere kwaliteit? Heel globaal gezien is er wel een verband, maar daar zijn twee opmerkingen bij te plaatsen. Ten eerste: het geldt vaak, maar lang niet altijd. Kunst & economie van de HKU heeft een numerus fixus en dat is een opleiding waar de studenten al een aantal jaar kritiek hebben. Ten tweede: we weten niet wat de reden is van een goed beoordeelde numerus fixus- opleiding. Komt het omdat er slimmere studenten zitten, omdat ze deels op cijfers zijn geselecteerd? Of zorgt een stabiele instroom ervoor dat de opleiding zich beter kan organiseren en betaalt dat zich uit?

Aanvullende geschiktheidseisen

Een filmacademie of het conservatorium hoeft niet te weten hoe goed je bijvoorbeeld in wiskunde was. Zij willen graag zien of je het talent hebt om regisseur of professioneel muzikant te worden. Daarom moet je voor kunst- en muziekopleidingen (ook als je leraar wilt worden) altijd auditie doen.

De kunstopleidingen zijn bekende voorbeelden, maar aanvullende eisen zijn bijvoorbeeld ook de sporttest voor de ALO, de toelatingsprocedures bij de hotelschool en bijvoorbeeld verloskunde. Sommige hogescholen noemen deze aanvullende eisen overigens ook ‘selectie’.

Zowel een opleiding met aanvullende eisen als een fixusstudie kan dus een uitgebreide toelatings- en selectieprocedure hebben. Maar: opleidingen met aanvullende eisen plaatsen alleen studenten die in hun ogen geschikt zijn. Fixusstudies moeten iedereen plaatsen als er minder aanmeldingen dan plekken zijn. Soms hebben opleidingen zowel aanvullende eisen als een numerus fixus.

Kleinschalig en intensief

Opleidingen die door experts ‘kleinschalig en intensief’ worden genoemd, mogen ook selecteren. In het hbo zijn dat er maar een handvol, die vaak ook al een numerus fixus of aanvullende eisen hadden.

Bindend studieadvies

Als je eenmaal toegelaten bent, kun je in het eerste jaar toch nog gedwongen worden te stoppen. Je krijgt in je eerste jaar een bindend studieadvies (bsa). Haal je tijdens je eerste jaar (de propedeuse) te weinig punten, dan heeft de opleiding er onvoldoende vertrouwen in dat je het einddiploma zult halen. Je krijgt dan een negatief bsa, waardoor je moet stoppen.

Dit heet ook wel de prestatie-eis. Zo’n beetje alle hbo-opleidingen hebben een bsa en gemiddeld ligt die rond de 50 (van de in totaal 60) punten.

Toelating met een mbo-diploma

Je wordt niet met elk mbo-diploma op niveau 4 toegelaten tot het hbo. Als je niet de juiste vooropleiding hebt, mag een hogeschool extra eisen stellen. Dat verschilt per hogeschool en per opleiding. Je kunt er het beste naar informeren bij de opleiding zelf.

Tips

  • Kijk goed of er sprake is van matching (niet bindend) of selectie (wel bindend).
  • Check al rond de eerste open dagen of de opleidingen die je interessant vindt een selectie houden op basis van aanvullende eisen, en wat je daarvoor moet doen.
  • De lijst met numerus fixus-opleidingen is bij het ter perse gaan van deze gids nog niet volledig. Houd de website van jouw gewenste opleiding dus goed in de gaten, want tot ze hebben tot eind november om bekend te maken of zij een numerus fixus hanteren.

Keuzegids Hbo 2020 | keuzegids.nl

 

Ook in boekvorm!