Keuzegids Masters 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo Special Educational Needs

Leerproblemen, gedragsproblemen of veranderingen op beleidsniveau: soms loop je als leerkracht tegen problemen aan die je met je huidige kennis niet op kunt lossen. Of jouw school wil dat je verdere scholing gaat volgen om zorgcoördinator, intern begeleider of remedial teacher te worden. Niet voor niets vragen scholen steeds vaker om een leerkracht met tevens een diploma special educational needs.

Bekijk volledige afbeelding

   |    Kwaliteitszegel    |    Legenda
De mastervergelijker

Arbeidsmarkt

Hoewel de banen echt niet voor het oprapen liggen, vind je in steeds meer onderwijsvacatures de vraag naar een master special educational needs (SEN) als toevoeging aan je lerarendiploma. Met louter de master SEN kan je overigens geen lesgeven. Wel zou je buiten het onderwijs werk kunnen vinden als coach of remedial teacher.

Special Educational Needs

De opleiding SEN, ook wel opleiding speciale onderwijszorg (OSO) genoemd, is met zo’n vijfduizend ingeschreven studenten de meest gekozen hbo-master in Nederland. Drie hogescholen verzorgen deze master op een groot aantal locaties: zie het aparte tabelletje op de volgende pagina voor een overzicht.

Voor welke locatie je kiest, moet je niet alleen laten afhangen van waar je woont, maar ook van welke specialisatie je wilt volgen. Alle masters kennen vele specialisaties, die niet op alle locaties worden aangeboden. Die specialisaties zijn onder te verdelen in drie domeinen: gedrag, leren en begeleiden. De Hogeschool Utrecht en Fontys hanteren deze domeinnamen: onder het domein leren vallen bijvoorbeeld leerstoornissen zoals dyslexie, maar ook taalstoornissen, tweetaligheid, hoogbegaafdheid en taalbeleid. In het domein gedrag komen zaken als autismeverwante stoornissen, omgaan met agressie en in- of externaliserend gedrag aan bod, en in het domein begeleiden verdiep je je in de functies van zorgcoördinatoren en intern begeleiders, het zorgbeleid en de zorgroutes op scholen.

Windesheim behandelt deze onderwerpen ook, maar dan in twaalf leerroutes: variërend van talentontwikkeling en excelleren tot de onderwijsbehoeften van het jonge kind. Door de opkomst van digitale leermiddelen in het onderwijs kun je je steeds vaker ook specialiseren in leren met ICT en videointeractiebegeleiding.

In principe kun je de masters zowel in voltijd als in deeltijd volgen, maar in de praktijk studeren de meeste studenten in deeltijd naast hun baan in het onderwijs. Zonder onderwijsbevoegdheid kun je meestal ook starten met de master SEN, onder de voorwaarde dat je zelf voor een stage of leerwerkplek zorgt. Het belangrijkste in alle programma’s is namelijk de koppeling tussen theorie en praktijk: het geleerde moet je toe kunnen passen in het werkveld. Die toepassing wordt getoetst door middel van verslagen over een klein onderzoek, casus of handelingsplan.

Auditief en communicatief gehandicapten

Leraren, logopedisten of orthopedagogen die zich willen verdiepen in leerlingen met communicatieve of auditieve belemmeringen, kunnen terecht aan de HU. De master SEN: communicatief gehandicapten richt zich op de begeleiding van cluster 2-leerlingen met spraak- en/of taalstoornissen. Specifiek voor mensen die met dove of slechthorende kinderen werken, heeft de master SEN aan de HU ook een aftakking: auditief gehandicapten. Vergelijkbaar is de aparte master dovenstudies, die onder één noemer valt met de opleiding tot Nederlandse Gebarentaal. Voor deze laatste master moet je al een bachelor NGT hebben.

Kwaliteit

Voor de masters SEN schrijven zich jaarlijks bij de drie instellingen ruim duizend studenten in. Die studenten worden verdeeld over de vele leslocaties van de hogescholen, dus voor massaliteit hoef je niet te vrezen.

Bij Fontys kunnen we alleen één algemeen oordeel over alle locaties geven. De experts vonden de opleiding voldoende, maar zonder positieve uitschieters. Ook de studenten zijn hier niet erg enthousiast over de opleiding: ze zouden een meer samenhangend en stimulerend programma willen zien en wensen meer begeleiding van de docenten. Daarnaast is de training in het doen van eigen onderzoek volgens hen voor verbetering vatbaar.

Van de HU en Windesheim zijn wel meerdere locaties beoordeeld. Die beoordeling laat een wat positiever beeld zien. Vijf locaties van de HU komen als bovengemiddeld uit de bus: studenten krijgen hier een programma van hoog niveau aangeboden, gegeven door deskundige docenten, die bijdragen aan de sterke communicatie door goed bereikbaar te zijn voor vragen en feedback. Vooral in Vlissingen, Amsterdam en Maastricht is de opleiding sterk gericht op de praktijk, zoals je van een master als deze mag verwachten.

Die praktijkgerichtheid zouden studenten juist meer willen zien bij twee vestigingen van Windesheim (Amsterdam en Leeuwarden). In Amsterdam laten de ICT-faciliteiten en de werkplekken voor zelfstudie volgens hen daarnaast te wensen over, en dat geldt ook aan vijf vestigingen van de HU. De drie specialistische masters van de Utrechtse instelling zijn te klein om een betrouwbaar oordeel over te vormen, maar de experts vinden de programma’s ambitieus en vooral het niveau van dovenstudies en gebarentaal hoog.

Verwante masters

Ons advies

In essentie bieden alle masters SEN dezelfde mogelijkheden, in leerroutes, specialisaties of vakken. Verdiep je dus verder in alle programma’s om erachter te komen welke variant het beste bij jou en jouw ambities past. De HU maakt al jaren een degelijke indruk, vooral met haar locaties in Vlissingen, Amsterdam, Maastricht en Zwolle. In laatstgenoemde stad is Windesheim volgens je voorgangers ook een goed alternatief.

Keuzegids Masters 2015 Online | www.keuzegids.org