Keuzegids Masters 2015 Online | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Hbo/wo Communicatie en Media

Tien jaar geleden werden de media nog ingedeeld in krant, radio en tv, film en ... internet. Maar de scheidslijnen zijn vervaagd en dat biedt vele uitdagingen. Dat geldt ook voor de opleidingen in communicatie en media. De ene master probeert vele terreinen te bestrijken, de ander heeft een focus op één type medium of communicatie. De twee beste masters zijn van het laatste soort.

Bekijk volledige afbeelding

   |    Kwaliteitszegel    |    Legenda
De mastervergelijker

Arbeidsmarkt

Dat er miljarden worden verdiend met nieuwe media als facebook of instagram, betekent nog niet dat mediamasters makkelijk werk vinden. Want journalisten hebben het zwaar door dalende verkoop van traditionele media. En de nieuwe media worden gevuld door ‘iedereen’ in plaats van door professionals. Natuurlijk biedt ook dat uitdagingen voor nieuw beleid en nieuwe bedrijvigheid, dus met een ondernemende geest kun je in dit vakgebied je hart ophalen. Maar voor de gemiddelde afgestudeerde zijn de baankansen en verwachte verdiensten matig.

Communicatiewetenschap

De masters communicatiewetenschap (CW) zijn sociaalwetenschappelijk ingesteld en geven je de titel Master of Science. Hier gaat het over de werking en invloed van media én de manier waarop je die kunt gebruiken. Behalve met een bachelor CW kan je ook toegelaten worden met andere sociaalwetenschappelijke diploma’s, mits je al wel kennis of ervaring hebt op het gebied van communicatie. Hbo-bachelors in verwante richtingen kunnen instromen na een schakelklas van een jaar of een verkorte bachelor van anderhalf jaar.

Bij de meeste masters kan je je verdiepen in mediasociologie en –psychologie. Dit kan gaan over opinievorming, maar ook over opkomst en ondergang van media-formats. Veel instellingen bieden ook tracks in corporate communicatie. Vaak is dat de berichtgeving en beeldvorming naar buiten: marketing, imago en media-uitingen. Sommige masters besteden ook aandacht aan interne bedrijfscommunicatie. Een Rotterdamse wo-master voor managers op dit terrein vind je trouwens in het artikel over bedrijfskunde.

Bij de kleinschalige master in Wageningen gaan de tracks over milieu, voeding en gezondheid. Dat laatste onderwerp kom je ook tegen bij de VU. Verder hebben de Amsterdamse universiteiten beide een track in politieke communicatie.

De UvA heeft de enige researchmaster in de communicatiewetenschap, waar studenten met hoge bachelorcijfers een jaar extra krijgen om de diepte in te gaan. Ook Nijmegen wijst erop dat er een researchmaster is, maar hier gaat het om de mogelijkheid om binnen de sociologische of psychologische researchmaster een accent op communicatie te leggen.

Communicatie- en informatiewetenschap

De masters communicatie- & informatiewetenschappen (CIW) komen voort uit de talenstudies en kijken van oorsprong meer naar teksten, in vorm en inhoud. Behalve CIW-bachelors worden hier ook wel bachelors uit de taalwetenschap toegelaten.

Bedrijfscommunicatie en journalistiek worden hier meer als ambacht behandeld, maar dat betekent niet dat deze masters simpele schrijfschooltjes zijn. Als het goed is, leer je er hoe je communicatie aan geavanceerde analyses onderwerpt of nieuwe technieken inzet voor effectievere communicatie. Zo leggen Groningen en Tilburg een link met ICT en informatiekunde. De laatste heeft een speciale track in datajournalistiek, maar ook een in (digitale) bedrijfscommunicatie. Nijmegen heeft onder meer een richting in interculturele communicatie; in Utrecht is deze richting ondergebracht bij taalwetenschappen.

Meer specifiek gericht op teksten zijn specialisaties als vertalen en journalistiek bij de VU en ‘tekst en communicatie’ bij de UvA. Vergis je niet: hier word je geen vertaler of journalist, maar leer je de journalistiek te onderzoeken. Dat is althans het officiële verhaal, waaraan de opleidingen hun erkenning als universitaire master ontlenen.

Mediastudies

Een derde groep zijn de mediastudies. Ze zijn voortgekomen uit onder meer film- en tv-wetenschap, journalistiekmasters of boekwetenschap. Ondanks gelijkgeschakelde namen zie je die verschillen in DNA nog terug in de aangeboden tracks.

Enkele tracks gaan over een specifiek medium, zoals: film, televisie of digitale media, of: boeken in Leiden. Rotterdam kent een thematische indeling, met programma’s gericht op samenleving, bedrijfsleven, cultuur of journalistiek.

Naast deze academisch georiënteerde masters tref je ook enkele meer beroepsgerichte programma’s aan. Zo biedt de UvA in een duale ‘werkend leren’ master van anderhalf jaar speciale tracks aan voor film en tv en voor journalistiek & media. Je moet hiervoor geselecteerd worden en tijdens de master loop je een verplichte stage.

Ook twee andere universiteiten bieden een track in journalistiek. Dat zijn Leiden met journalistiek en nieuwe media en Groningen, met de oudste universitaire journalistiekopleiding van het land. Verder doet de UvA mee aan een Europese topmaster journalism, media, globalisation. Je begint in het Deense Aarhus en daarna kan je in Duitsland, het VK of Amsterdam verder studeren.

HBO communicatie/media

Drie hogescholen bieden masters voor professionals op dit terrein. Bij de Haagse en de Groningse Hanzehogeschool gaat het vooral om bedrijfscommunicatie, met een internationale invalshoek. In Groningen moet je ook een half jaar vakken in het buitenland volgen. De keus is: Engeland, Italië, Bulgarije of Litouwen. De Haagse master heeft met vijftien duizend euro het hoogste collegegeld, maar daar kun je wel met één jaar studie je diploma halen. In Groningen ben je in anderhalf jaar hetzelfde bedrag kwijt.

Bij de NHTV in Breda zit media innovation, een heel ander soort master. Hier is veel aandacht voor film en video en daarvan afgeleide mediaconcepten. Het gaat zowel om het ontwerpen en ontwikkelen van visuals als over het gebruik daarvan voor bijvoorbeeld marketing.

Kwaliteit

De masters in de communicatiewetenschap zijn studententrekkers, maar dat betekent niet dat alle studenten laaiend enthousiast zijn over het onderwijs. Ze vinden vooral de praktijkgerichtheid bij al deze masters aan de magere kant.

In Wageningen is dat het enige puntje van kritiek en zijn de studenten nogal positief over de docenten en de goede communicatie binnen de opleiding. Los van deze pluspunten bieden vier van de vijf andere masters vergelijkbare kwaliteit. De wetenschappelijke vorming wordt er zelfs iets hoger gewaardeerd dan in Wageningen.

Verder valt op dat de researchmaster van de UvA op geen enkel onderdeel hogere waardering krijgt dan de gewone masteropleiding. Wel doen beide UvA-masters het beter dan de collega-opleiding bij de VU. Die scoort niet alleen lager bij de wetenschappelijke vorming, er is ook onvrede over de ruimte voor zelfstudie en de matige ICT-voorzieningen.

Bij de communicatie- en informatiewetenschappen zien we meer uitgesproken complimenten én kritiek. Utrecht springt er gunstig uit met positieve oordelen over alle aspecten van het onderwijs: een aantrekkelijk en uitdagend programma, goede docenten en oog voor de praktijk. Maar vooral over de wetenschappelijke vorming zijn de studenten in Utrecht erg tevreden.

De andere CIW-masters kunnen hier niet aan tippen. Al bieden de meeste behoorlijke kwaliteit, studenten missen een goede link met de praktijk. Bij de master van de VU gaat de onvrede verder. Een flinke groep studenten is hier niet tevreden over het studieprogramma. Ze zouden meer variatie in werkvormen willen, meer begeleiding en sowieso beter contact tussen opleiding en student.

Bij de mediastudies is Groningen, met de journalistiektrack, het meest gewaardeerd. Deze master is volgens de studenten vooral sterk praktijkgericht. Belangrijker is ook dat de landelijke keuringsinstantie NVAO het niveau hier voldoende vond.

In de meeste vakgebieden is dat laatste vanzelfsprekend, maar niet bij de mediastudies. Vorig jaar kregen maar liefst vijf mediamasters te horen dat ze hun academisch niveau niet goed bewaakten. In de tabel kan je dit zien: vier keer ging het om het niveau van de eindscripties en bij de duale master van de UvA was het hele programma te weinig wetenschappelijk. Al deze masters zitten nu in een ‘herstelperiode’ en worden binnenkort opnieuw gekeurd.

De gewone mediamasters in Leiden en bij de UvA kwamen wel door de NVAO-keuring, maar de studenten zijn er minder tevreden dan in Groningen. Ook drie tweejarige top- of researchmasters in dit vak zijn door de NVAO goedgekeurd, maar hier hebben we geen oordeel van de studenten.

Bij de hbo-masters ontbreken betrouwbare studentenoordelen. Wel heeft de Haagse ICM-opleiding een gunstige beoordeling van de NVAO liggen, maar die is nu al vijf jaar oud.

Verwante masters

Ons advies

Een passende specialisatie zoeken is een kunst in dit vakgebied. Er zijn alleen al tien masters die iets met journalistiek doen. Maar let ook op de kwaliteit. Die is bij veel communicatiemasters middelmatig. Bij vijf mediamasters was hij volgens keuringsinstantie NVAO zelfs ondermaats. Bij dit alles steken twee opleidingen boven de rest uit. Dat zijn de Groningse master mediastudies met zijn accent op journalistiek en de Utrechtse master CIW, gericht op bedrijfscommunicatie. Bij CW heeft Wageningen een klein streepje voor.

Keuzegids Masters 2015 Online | www.keuzegids.org