Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Overige westerse talen

Lingua franca

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Romaanse talen en culturen
  • Duitse taal en cultuur
  • Scandinavische talen en culturen
  • Slavische talen en culturen
  • Overige taal- en cultuurstudies

Schatrijk zul je met een talenstudie niet snel worden, wél rijk aan kennis. Niet alleen kennis van de Romaanse, Scandinavische, Slavische of Germaanse taal die je kiest, maar ook van de cultuur van het land waar die taal gesproken wordt. De talen in dit artikel zijn westers, maar ook in niet-westerse landen zijn ze soms de heersende taal, de lingua franca.

Arbeidsmarkt

Het onderwijs is de grootste arbeidsmarkt voor afgestudeerden in een gangbare moderne vreemde taal. Je moet dan wel eerst je lerarengraad behalen, zie daarvoor ook het artikel ‘Educatieve minoren’ in hoofdstuk A. Afgestudeerden van een minder bekende taal moeten wat harder hun best doen om een passende baan te vinden en dat lijkt voorlopig zo te blijven. Op een hoog salaris hoef je zowel als docent als in een andere functie niet te rekenen, en het werk is ook niet altijd op wo-niveau.

Locaties en toelating

De afgelopen jaren is het aanbod van de talenstudies flink gekrompen. Sommige universiteiten bieden nog aparte talenopleidingen aan: Duits, Frans, Spaans, Italiaans of Russisch. Andere universiteiten hebben opleidingen samengevoegd tot een breder label. Dat geldt bijvoorbeeld voor de Romaanse talenstudie in Nijmegen, waar je direct bij de start kiest voor Frans of Spaans. Ook de Scandinavische talenstudie van de UvA begint met een keuze voor Zweeds, Deens of Noors. Leiden heeft een studie Russisch. Aan de UvA is Russisch een van de hoofdtalen binnen de studie Slavische talen: de andere zijn Pools, Servisch/Kroatisch en Tsjechisch.

Ook aan de Rijksuniversiteit Groningen (Europese talen en culturen) en de Universiteit Utrecht (taal- en cultuurstudies) kies je aan het begin van de studie een hoofdtaal: Duits, Frans, Engels, Spaans en Italiaans zijn de meest gangbare. In Groningen kun je ook Zweeds of Russisch studeren. Aan de RUG kun je terecht voor de aparte studie minorities and multilingualism.

Wil je Duits of Frans gaan studeren, dan ben je met elk profiel welkom. Wel wordt er verwacht dat je de taal van je keuze op eindexamenniveau beheerst, omdat je vaak vanaf de start van de studie in die taal college krijgt en literatuur leest. Bij de andere talenstudies begin je bij de basis – kennis van de taal is daarom geen vereiste.

De opleidingen

Om een taal van binnenuit te kunnen bestuderen, moet je hem zelf wel beheersen. Daarom starten alle opleidingen in het eerste jaar met basisvakken: uitspraak, grammatica en spelling. Maar natuurlijk leer je ook over de cultuur en geschiedenis van het land. Vanaf het tweede jaar kun je je specialiseren binnen de taal van je keuze, bijvoorbeeld in literatuur of spraak- en communicatie.

De taal leren doe je natuurlijk door er zoveel mogelijk mee in aanraking te komen. Veel universiteiten faciliteren dat door je de mogelijkheid te geven een stage te lopen of college te volgen in het buitenland. Ga je Italiaans studeren in Amsterdam, dan kun je bijvoorbeeld kiezen voor een zomercursus in Bologna. In Nijmegen (Duits) ga je gedurende een periode een dag per week naar de universiteit in Duisburg.

De brede bachelors kennen een iets andere opbouw. In Groningen en Utrecht kies je direct een taal: naast de talen van ons omringende landen kan dat aan de RUG bijvoorbeeld Russisch of Zweeds zijn en de UU heeft ook Arabisch en Turks. In het vervolg van de studie kies je ook een thema: bijvoorbeeld nieuwe media of politieke geschiedenis. Bij minorities & multilingualism aan de RUG ga je tijdens het eerste jaar vooral in op de politieke en culturele achtergronden van taalminderheden. Je kiest al direct een minor, of de specialisatie Fries.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Overige westerse talen en culturen
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Romaanse talen en culturen
Nijmegen RU Romaanse talen en culturen fr 40 nee 41 nb o + ++ + - - o + o 66 +
Utrecht UU Spaanse taal en cultuur sp 45 nee 43 nb o + ++ o - + + - o 66 +
Leiden UL Italiaanse taal en cultuur it 45 nee 20 nb o o ++ - - - + + o o 62 o
Utrecht UU Franse taal en cultuur fr 45 nee 28 nb - o ++ o - o + - o 60 o
Leiden UL Latijns-Amerikastudies nl 45 nee 39 nb o o + - - + - - o 56 o

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Echte hoogvliegers komen we bij de talenstudies niet tegen. Naast een gemeenschappelijk pluspunt, namelijk de goede en soms zelfs uitmuntende docenten, kennen de talenstudies ook een gezamenlijk knelpunt. De wetenschappelijke vorming komt nergens boven het gemiddelde uit en wordt veel vaker aangemerkt als enigszins tot zwaar onder de maat.

Duits

In Utrecht zijn studenten enthousiast over het programma. Daarnaast is de studielast er goed verdeeld en zijn informatievoorziening in orde. In Amsterdam is juist kritiek op dat laatste punt, maar hebben studenten extra lof voor de didactische vaardigheden van hun docenten. In Nijmegen en Leiden is er meer ontevredenheid: Leidse studenten willen met name een betere spreiding van de studielast.

Romaanse talen

Interesse in een Zuid-Europese taal? Bij Spaans in Utrecht en de brede bachelor Romaans in Nijmegen vind je goede opties. Beide vallen op door de waardering voor de programma’s. Zelfs over het vaardighedenonderwijs hebben de studenten geen klachten.

Als gezegd: de taalopleidingen blinken niet uit in wetenschappelijke vorming. Bij Italiaans in Leiden en Utrecht gaat dat dan vooral over de mate waarin studenten methoden aangereikt krijgen om zelfstandig onderzoek kunnen doen. Ook bij Italiaans in Amsterdam is daar kritiek op, maar lang niet zo sterk als bij Frans en Spaans. Les in onderzoeksvaardigheden, maar ook het aanleren van aan analytische en kritische houding schieten er tekort. Tel daar vooral bij Spaans stevige inhoudelijke en organisatorische klachten bij op en de studie eindigt flink onder het landelijk gemiddelde.

Scandinavisch en Slavisch

De UvA lijkt met haar bachelor Scandinavisch het afgelopen jaar een flinke stap gezet te hebben. Studenten oordelen een stuk minder negatief over de informatievoorzieningen. Daarnaast zijn er complimenten voor de studielast: die is goed in balans met het aantal studiepunten. Ook bij Slavische talen is de kritiek over het algemeen behoorlijk afgenomen. Leiden scoort met Russische toch nog hoger, maar dat komt voor een groot deel door efficiënte informatievoorzieningen en een extra compliment van de experts voor opbouw van de opleiding, die zorgt voor een hoog niveau van afgestudeerden.

Overige talenstudies

Van de twee brede talenstudies in dit artikel komt de RUG het beste uit de verf – zijn beide eindscores bepaald niet indrukwekkend. Op de docenten is ook in Utrecht niets aan te merken, maar voornamelijk op facilitair gebied zijn er klachten.

Verwante studies

Ons advies

Zoek je een talenstudie uit dit artikel, dan zul je niet terechtkomen bij een topopleiding. Er zijn wel aanraders: Utrecht voor Spaans en Nijmegen voor Romaans. Dat veel studies rond het gemiddelde uitkomen, hoeft geen probleem te zijn. Kijk vooral hoe de studie van je keuze scoort op de punten die jij belangrijk vindt, en verwacht niet te veel van de wetenschappelijke vorming.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org