Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Communicatie

Bij wijze van spreken

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Communicatiewetenschap
  • Communicatiewetenschappen
  • Communicatie- en Informatiewetenschappen
  • Media en informatie

Ontvang jij jouw informatie het liefst in hapklare brokjes van honderdveertig tekens op je smartphone of sla je nog ouderwets elke ochtend een krantje open? En hoe vaak per week luister je eigenlijk nog naar de radio? Talloze communicatiemiddelen staan te dringen om de aandacht van de gebruiker. Communicatiewetenschappers onderzoeken de impact daarvan op onze samenleving, en welke communicatiemiddelen ze kunnen inzetten om informatie bij de juiste personen te krijgen. Bij communicatie- en informatiewetenschap analyseer je daarnaast ook de teksten en beelden in detail.

Arbeidsmarkt

Communicatiefuncties vind je bij bijna ieder bedrijf of organisatie: voor het stroomlijnen van informatie intern, of het communiceren op allerlei manieren naar buiten. Afgestudeerden vinden in groten getale en vrij snel een baan, maar dat zegt niet alles. Heel vaak werken ze anderhalf jaar na afstuderen nog niet op universitair niveau. Wellicht verklaart dat ook het relatief lage salaris vergeleken met andere wo’ers.

Locaties en toelating

Er zijn maar liefst negen universiteiten waar je communicatiewetenschap (CW) of communicatie- en informatiewetenschap (CIW) kunt studeren. Je kunt terecht bij de brede, klassieke universiteiten (aan de Vrije Universiteit en de Radboud Universiteit zelfs voor beide studies), maar ook bij kleinere instellingen zoals die in Wageningen, Tilburg en Rotterdam en zelfs bij de grotendeels technische universiteit in Enschede.

Bij alle opleidingen uit dit artikel ben je welkom met elk vwo-diploma. De opleiding aan de EUR heeft een numerus fixus en selecteert haar studenten. Vorig jaar mocht ongeveer tweederde van de aangemelde studenten met de opleiding starten.

De opleidingen

Communicatie gaat over zender, ontvanger en boodschap. Grofweg kun je zeggen dat communicatiewetenschap zich wat meer focust op de interactie tussen zender en ontvanger - wat dat betreft is het wat meer een sociale wetenschap. Communicatie- en informatiewetenschap zit wat dichter op de talenstudies en gaat in die zin meer over de boodschap zelf.

Communicatiewetenschap

Bij CW zijn de drie grootste opleidingen ook het meest breed van opzet: Rotterdam en beide Amsterdamse studies. Je vindt er specialisaties in marketing, zakelijke communicatie, maatschappelijke beïnvloeding en/of mediagebruik van consumenten. Toch zie je in de keuzeopties ook de signatuur van de universiteiten wel terug. Zo is politieke communicatie een van de richtingen aan de UvA, waar maatschappelijk debat en betrokkenheid hoog in het vaandel staan.

Rotterdam, bekend om haar bedrijfskundig profiel, onderscheidt zich met een sterk internationaal programma: Engelstalig en met studenten uit alle hoeken van de wereld. Sterk op het bedrijfsleven gericht én vanaf 2016 geheel Engelstalig is ook de opleiding in Enschede. Naast marketing en corporate communication vind je er een technische insteek. Hoewel aan de UT als geheel tweederde van de student man is, is er bij communicatie een vrouwelijke meerderheid – net als bij de andere communicatiestudies in het land.

‘Groene’ universiteit Wageningen kent ook bij de communicatie-opleiding een focus op de life sciences. Buiten de communicatievakken kies je een paar vakken op het gebied van milieu, voeding, ruimte of duurzaamheid. In Nijmegen worden tot slot met name media bestudeerd: het gaat er over het overtuigen van de massa in campagnes, maar ook over nieuwsgebruik en de invloed van media.

Communicatie- en informatiewetenschap

Bij CIW vinden we meer dwarsverbanden met tekst en taal, maar de scheidslijn is niet overal zo duidelijk. Zo heeft CIW in Utrecht ook specialisaties voor media-onderzoek en culturele aspecten van communicatie. Bij veel CIW-studies kun je je bovendien toeleggen op communicatieprocessen in organisaties. Maar daar komt wel de taligheid om de hoek kijken: aan de Radboud en aan de Vrije Universiteit combineer je zo’n organisatie-richting bijvoorbeeld met taalverwerving: Engels of Spaans in Amsterdam; Engels, Duits, Frans of Spaans in Nijmegen.

De Vrije Universiteit heeft daarnaast onder meer een richting toegepaste taalwetenschap, waarbinnen je kiest voor taalontwikkeling, taalanalyse of taal en onderwijs. Tilburg biedt, naast tekst & communicatie en bedrijfscommunicatie, een bijzondere derde track: human aspects of information technology. Dataverwerking, maar ook de interpretatie van data en daarmee de communicatie tussen mens en computer staat daarin centraal.

Culturele informatiewetenschap aan de UvA leert je informatie te stroomlijnen, onderhouden, terugvinden en presenteren. Die kennis en vaardigheden zijn heel belangrijk voor archieven, bibliotheken, uitgeverijen en andere culturele instellingen. Waarschijnlijk kom je ook in dit soort organisaties te werken.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Communicatie
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Communicatiewetenschappen
 Wageningen UR nl+en 36 nee 16 nb o o ++ + + + + ++ o 76 ++
Rotterdam EUR International Ba Comm & Media en 60 ja 199 ++ o o - + + + o - ++ 70 +
Communicatiewetenschap
Amsterdam UvA nl 48 nee 342 o - o o + + + + - + 66 +
Amsterdam VU nl 42 nee 250 + o o o - o + o - o 60 o
Nijmegen RU nl 42 nee 102 o o - o o + o o o o 60 o

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Communicatiewetenschap

Ben je niet per se op zoek naar een opleiding die focust op kennis en theorie, maar juist wel veel aandacht heeft voor vaardigheden, dan zit je bij communicatiewetenschappen zonder meer goed. Over het aanleren van zowel algemene, professionele vaardigheden (bijvoorbeeld – niet verrassend – communiceren) als over de wetenschappelijke vorming (analytisch denken, onderzoek doen) zijn studenten doorgaans erg tevreden. Alleen de VU doet het op deze punten minder dan de anderen.

Net als eerdere jaren voert Wageningen de lijst aan. Vooral met de waardering van studenten voor hun docenten weet deze kleinschalige studie zich te onderscheiden. Docentkwaliteit is juist geen sterk punt in Rotterdam, aldus de studenten. Daar staat tegenover dat de eerstejaarsuitval er laag is. Bovendien zijn de experts juist wel erg onder de indruk van de internationale EUR-studie. Dat zijn ze overigens ook over de UvA en UT – terwijl de studenten in Enschede wat kritischer zijn.

Communicatie- & informatiewetenschappen

Over de gehele linie scoren de opleidingen CIW minder. Het eerste jaar is prima door te komen, maar studenten noemen heel wat gezamenlijke verbeterpunten. Die zijn inhoudelijk, zoals niveau van het programma en docenten, maar ook organisatorisch, in het contact tussen opleiding en student en op het gebied van voorzieningen.

Alleen Tilburg weet zich aan die kritiek te ontrekken. Samen met een pluim voor de wetenschappelijk vorming levert dat een koppositie op. Onvrede onder studenten oogst CIW in Utrecht. Zij zijn kritisch op een flink aantal punten, maar het meest op de inhoud van deze opleiding. 

Verwante studies

Ons advies

Twee bijzondere studies communicatiewetenschap vormen de aanraders: kies Wageningen als je wilt focussen op voeding, milieu of duurzaamheid of probeer een plekje te bemachtigen in Rotterdam als je jezelf later wel in een internationale omgeving ziet werken. Een algemene, brede studie van voldoende kwaliteit vind je aan de UvA. De beste keuze voor CIW is Tilburg.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org