Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Kunst- en Cultuurstudies

Geen koud kunstje

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Cultuurwetenschappen
  • Theater, film, literatuur en media
  • Muziekwetenschap

Kunst vind je aan de muur in een museum. Mensen kijken er naar en vinden het mooi, of niet. Het geeft ons een inkijkje in onze eigen cultuur uit lang vervlogen tijden. Of is dat te zwart-wit? Studenten in de kunst- en cultuurstudies onderzoeken hoe onze cultuur van invloed is op kunst, maar ook andersom: hoe kunst onze cultuur kan veranderen. En daarbij kijken ze zeker niet alleen naar schilderijen en beeldhouwwerken, maar ook naar films, televisie, theater, muziek en games.

Arbeidsmarkt

De schouwburg, het museum, een van de vele omroepen in televisieland, een theatergezelschap of een culturele instelling: aan de mogelijke banen met een diploma in de kunst- en cultuurstudies heb je vast al vaak gedacht. Maar het is misschien geen verrassing: de banen in deze sector liggen niet voor het oprapen en daar lijkt de aankomende jaren niet veel in te veranderen. En afgestudeerden die na anderhalf jaar wel werken, doen dat relatief vaak onder hun niveau. Daar staat dan gemiddeld ook een nogal laag salaris tegenover.

Locaties en toelating

Een studie in algemene cultuurwetenschappen kun je volgen aan vijf verschillende instellingen, waaronder het afstandsonderwijs van de Open Universiteit. Je kunt met alle vwo-profielen aan de studie beginnen.

Er zijn verder opleidingen met een specifieker thema – ook de cultuurwetenschap in Tilburg, sinds kort volledig gericht op online culture, staat hier tussen. Alle vwo-profielen geven toegang. Voor muziekwetenschap in Utrecht of Amsterdam is het belangrijk dat je enige kennis hebt van het notenschrift en een muzikaal gehoor hebt.

Cultuurwetenschappen

Tijdens je studie algemene cultuurwetenschappen onderzoek je wat voor invloed kunst heeft op de samenleving en op het ontstaan van bijvoorbeeld subculturen. Ook kijk je naar de organisaties die schuilgaan achter kunst- en cultuuruitingen. In je eerste jaar krijg je daarom inleidende vakken waarbij je leert hoe je kunstwerken moet interpreteren en wat het verband is tussen kunst en cultuur.

Vanaf je tweede jaar krijg je vrijheid om je te specialiseren. Bij sommige instellingen doe je dat door het volgen van een minor, andere universiteiten laten je kiezen tussen verschillende afstudeerpaden. Voor een specialisatie waarin je de link legt met de samenleving kun je bijna overal wel terecht. Ook media is, ondanks de aparte studies die ervoor bestaan, als richting goed vertegenwoordigd (EUR, RU, UM). Wil je theoretisch of historisch verdiepen, dan bieden Nijmegen, Amsterdam en de OU die mogelijkheid. Maar ook richtingen als politiek (UM of UvA), cultuur & economie (EUR), gender (RU) of kennis- en technologische cultuur (UM) zijn mogelijk.

Theater, film, media en muziek

De meer ‘thematische’ bachelors hebben met algemene cultuurwetenschappen gemeen dat ze zich in het eerste jaar vooral richten op de ontstaansgeschiedenis van de verschillende kunstdisciplines en hun invloed op de cultuur en de samenleving.

Na het eerste jaar kies je een discipline: muziek, theater, film, televisie of nieuwe media, afhankelijk van het aanbod. In Groningen kies je naast een discipline ook een thematische specialisatie: beleid en management of analyse en kritiek. Het programma aan de VU onderscheidt zich met de specialisatierichtingen design en architectuur, in Leiden kun je na het algemene eerste jaar ook voor literatuur kiezen.

Bij muziekwetenschap onderzoek je muziek in de breedste zin van het woord: wat is het verschil tussen muziek uit het verleden en het heden, hoe werd muziek vroeger uitgevoerd, hoe heeft het ons bereikt en wat voor invloed heeft het op onze cultuur? Beide opleidingen kennen een specialisatie voor muziekgeschiedenis, die in Amsterdam op klassieke muziek gericht is. Je kunt daar ook kiezen voor een culturele insteek, waarin het gaat over jazz, pop en wereldmuziek. De tweede richting in Utrecht gaat over muziek en media (films, games, websites).

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Kunst- en cultuurstudies
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Cultuurwetenschappen
 Nijmegen RU Algemene cultuurw. nl 40 nee 34 ++ o ++ ++ + ++ + o + - 80 ++
Open Universiteit (afst) Algemene cultuurw. nl nvt nee 181 nb nvt + + o o + o o + 70 +
Rotterdam EUR Algemene cultuurw. nl/en 60 nee 151 ++ - o + o o o o o + 66 +
Maastricht UM Cultuurwet. nl/en 42 nee 121 o - + o o + o - - - 56 o
Amsterdam UvA Cultuurwet. nl 48 nee 29 + - - o - o - - - - - 46 -

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

De cultuurstudies zijn, zoals bij wel meer ‘alfa-studies’ een probleem is, niet bijster intensief. Het aantal contacturen is laag en dat levert op veel plekken gemor van studenten op. Nijmegen en Groningen zijn daarop net als vorig jaar een uitzondering, muziekwetenschap in Utrecht voegt zich daarbij. Kijken we voorbij het aantal contacturen, dan is er een opmerkelijk verschil tussen de algemene cultuurwetenschappen en de meer thematische studies: bij die laatste is er veel meer onvrede onder studenten.

Cultuurwetenschappen

Studenten van cultuurwetenschappen hebben over het algemeen weinig te klagen over inhoud van het programma of over hun docenten. De opleidingen besteden voldoende aandacht aan vaardigheden – zowel algemene als de meer wetenschappelijke waarmee je fatsoenlijk onderzoek doet. Nijmeegse studenten zijn daar meer dan tevreden over en prijzen ook hun docenten uitbundig. Daarmee voert de Radboud de lijst aan.

Opvallend is wel het verschil tussen de waardering van studenten en de bevindingen van het expertpanel. Het niveau mag hoog zijn, bij zwakkere studenten leidt dat tot scripties waaruit blijkt dat ze de ingewikkelde theorie niet onder de knie hebben, aldus de deskundigen. Het panel trof te veel scripties aan die eigenlijk geen voldoende hadden mogen krijgen. Dat is ook het probleem in Amsterdam en Maastricht, waar de scripties vooral vaak te oppervlakkig bleken.

Theater, film, media en muziek

Kritische noten klinken bij de meer thematische cultuurstudies vooral uit de monden van studenten. Hun onvrede betreft vaak het niveau van de stof. Voor het leren van algemene vaardigheden moet je bovendien niet bij een van deze opleidingen zijn. Argumenteren en communiceren gaat nog wel, maar over het aanleren van professionele competenties (bijvoorbeeld probleem oplossen) zijn ze niet tevreden. Erger zijn echter de organisatorische klachten: van late roosters en onduidelijke info tot tekortschietende lokalen of ict-voorzieningen.

Tilburgse en Leidse studenten zijn het meest te spreken over hun opleiding. Ook in Groningen zijn de klachten niet enorm, maar is de hoge eerstejaarsuitval wel een probleem. De Amsterdamse en Utrechtse opleidingen hebben echt een slag te maken, als je het de studenten vraagt. Qua informatie en faciliteiten moet het beter, maar vooral: het niveau mag omhoog.

Verwante studies

Ons advies

Zoek je goed afstandsonderwijs in de hoek van kunst en cultuur, dat zit je aan de OU zeker goed. Kom je net van het vwo, dan heb je een keuze te maken. Ga voor Nijmegen als je volledig op de studenten vertrouwt, of overweeg Rotterdam als je het ook doet voor minder enthousiasme aan die kant maar wel een compliment van de experts. Wil je verder met cultuur en media, dan is een mediarichting binnen algemene cultuurwetenschappen wellicht te verkiezen boven een specifieke studie in die richting.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org