Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Fiscaal en Notarieel Recht

Netjes geregeld

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Notarieel recht
  • Fiscaal recht

Clubbestuurders, huizenkopers en loterijwinnaars: iedereen die afspraken over geld of bezittingen wil maken, krijgt met de notaris te maken. En iedereen die belasting betaalt, draagt ook bij aan de werkgelegenheid voor fiscalisten. Want het moet allemaal wel netjes geregeld worden. Interessant werk? Jazeker, maar de arbeidsmarkt voor deze twee specialistische studies kan wel grillig zijn.

Arbeidsmarkt

Notariskantoren hebben zware jaren gehad. Door de crisis lag de huizenmarkt stil en bood ook het bedrijfsleven veel minder werk. Voor het eerst in decennia vielen er ontslagen en ging sommige notarissen zelfs failliet. Intussen krabbelt de economie wat op en is er weer wat optimisme. Hoewel het nog vroeg is om te zien welke blijvende invloed de crisis gehad heeft, lijkt het erop dat er straks een behoorlijke kans op werk is.

Fiscaal juristen bleven tot nu toe makkelijker (en meer) geld verdienen. Grote bedrijven, de belastingdienst en gespecialiseerde advieskantoren boden genoeg werk, zeker omdat Nederland fiscaal heel vriendelijk is voor grote bedrijven. Veel multinationals hebben hier hun hoofdkantoor, al is dat soms alleen een brievenbus. De regering wil nu stoppen met de ‘belastingparadijs’-praktijken. Jammer voor de fiscale juristen? Dat zal wel meevallen, want de overheid zal ze nog hard nodig hebben.

Locaties en toelating

Wie vanaf het eerste jaar notarieel recht wil studeren, kon voor de crisis nog terecht bij vijf universiteiten. Dat zijn er nu nog drie: Nijmegen, Leiden en de VU in Amsterdam. Twee andere universiteiten (die in Utrecht en Groningen) hebben nog wel een master notarieel recht; die kan je kiezen als je binnen de rechtenstudie de juiste vakken kiest.

Fiscaal recht kan je nog op vijf plaatsen als zelfstandige studie doen. De andere juridische faculteiten bieden wel allemaal een master in dit vak - die worden vergeleken in onze Keuzegids Masters.

Elk vwo-diploma geeft toegang tot deze opleidingen. Taalvaardigheid komt wel van pas, omdat je veel en precies moet lezen. Voor fiscaal recht is het handig als je al iets van economie weet. Maar een groot rekenwonder hoef je voor deze opleiding niet te zijn. Het echte rekenwerk mag je overlaten aan accountants.

De opleidingen zijn kleinschalig. Leiden hanteerde tot nu toe als enige voor de veiligheid een maximum aantal eerstejaars. Die numerus fixus geldt naar alle waarschijnlijkheid in 2016 alleen nog voor fiscaal recht.

De opleiding

Overal volg je in het eerste jaar een breed juridisch programma met andere rechtenstudenten. Overstappen is dan vaak ook nog mogelijk. In het tweede jaar ga je je kennis verdiepen: bij notarieel recht krijg je colleges in familierecht, erfrecht, vermogensrecht, onroerend goedrecht en belastingrecht. Daarnaast ontwikkel je juridische vaardigheden als pleiten en argumenteren, maar ook contracten opstellen en testamenten schrijven.

Omdat er best specifieke eisen worden gesteld aan notarissen, is er weinig ruimte in het programma voor keuzevakken. Die ruimte is er wel in de masterfase. Wil je bijvoorbeeld advocaat of rechter worden, dan volg je extra vakken die je daarvoor nodig hebt. In Nijmegen hoef je daarvoor geen extra vakken te volgen: ook met een bachelor en master notarieel recht behaal je daar je civiel effect, waarmee je automatisch toegang krijgt tot de zogenoemde togaberoepen. Bij alle instellingen geldt overigens: als je na de master notarieel recht de titel notaris wilt dragen, moet je nog minstens zes jaar als kandidaat-notaris in de praktijk worden klaargestoomd voor het vak.

Meer over de masters fiscaal en notarieel recht lees je in de Keuzegids Masters.

Bij fiscaal recht duik je vanaf het tweede jaar echt in het belastingrecht en krijg je ook veel economische vakken, zoals boekhouden en accounting. Uiteraard volg je ook colleges in juridische vaardigheden, zoals argumenteren, wetsvergelijking en tekstanalyse. Op elke universiteit moet je bijvoorbeeld wel een keer een zaak bepleiten voor een echte rechtbank.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Notarieel en fiscaal recht
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Notarieel recht
Amsterdam VU nl 42 nee 61 nb o o o o - - + + o 60 o
Nijmegen RU nl 39 nee 49 nb o o + - - o o o o 58 o
Leiden UL nl 45 nee 52 - - o o - - o + o o 54 -
Fiscaal recht
Leiden UL nl 45 ja 139 + - o o o - o + + o 62 o
Maastricht UM nl 40 nee 58 o - + o + o o o o o 62 o

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Als je aan zo’n specialistische opleiding begint, verwacht je misschien kleinschalig onderwijs en flinke diepgang. Toch is de praktijk het eerste jaar nog wel anders. Dan studeer je nog veel samen met studenten uit de brede rechtenopleiding. In de jaren daarna pluk je bij sommige opleidingen wel degelijk voordelen van kleine groepen en intensiever onderwijs – zeker vergeleken met de bachelor rechtsgeleerdheid.

De wetenschappelijke vorming is bij de meeste opleidingen aan de magere kant. Nu is dat ook niet de grote ambitie van de studenten bij deze studies, maar gedegen kennis van onderzoeksmethoden zou zeker voor een fiscalist nog best nuttig zijn – zeker als die voor de overheid de jacht op flitskapitaal wil openen.

Bij de notariële opleidingen is het herstel van de VU opvallend. Die opleiding kreeg twee jaar geleden nog op alle punten kritiek, maar biedt volgens de studenten nu een degelijk programma met duidelijke regels en goede faciliteiten. Wel vinden ze de studie iets aan de zware kant.

Ook Nijmegen doet het heel behoorlijk in de polls. Er is vooral lof voor de docenten; wel zouden de studenten wat meer training in communicatieve vaardigheden willen. De notariaatsopleiding in Leiden komt iets zwakker uit de bus. Met maar zo’n tien uur college of werkgroep per week ben je er sterker aangewezen op zelfstudie; misschien is dat de reden waarom vrij veel studenten na een jaar afhaken.

Bij fiscaal recht ontlopen vier van de vijf opleidingen elkaar verder weinig in kwaliteit. Maastricht is inhoudelijk het sterkst. Rotterdam biedt het best ‘studeerbare’ programma en Leiden is qua informatievoorziening het beste. Tilburg blijft iets achter: de docenten krijgen daar wel waardering, maar er is ook flink wat uitval in het eerste jaar. Bij de UvA is die uitval nog ernstiger, maar deze opleiding laat wat studenten betreft op meer aspecten steken vallen.

Vergelijk ook eens met de brede rechtenbachelors. Nijmegen en Groningen bieden daar een goede basis voor een master fiscaal recht. En in Groningen geldt dat ook wel voor notarieel recht, al is de masteropleiding daar iets minder sprankelend.

Verwante studies

Ons advies

Drie jaar lang sprankelend wetenschappelijk onderwijs hoef je misschien niet te verwachten, maar een opleiding van voldoende niveau zul je meestal wel krijgen. En een zeer aangenaam salaris, als je dat papiertje straks binnen hebt. Bij fiscaal recht zijn vier van de vijf opleidingen degelijk, maar let toch op de accentverschillen. Bij notarieel recht zijn de VU en Nijmegen in de bachelorfase wat sterker dan Leiden.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org