Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Psychologie

Met hart en ziel

Mensen nemen het gedrag van een ander vaak voor lief. Maar je hebt er ook tussen zitten die dolgraag in iemands hoofd zouden willen kruipen om te zien waarom hij of zij zich zo gedraagt en wat er in het brein gebeurt. Herkenbaar? Tijdens de opleiding psychologie kijk je kritisch naar het menselijk gedrag en ga je op zoek naar verklaringen waarmee je persoonlijke problemen of maatschappelijk vraagstukken bij de bron aanpakt.

Arbeidsmarkt

Met een psychologiediploma op zak zijn er tal van baanmogelijkheden. Zo kun je als klinisch psycholoog aan de slag in de gezondheidszorg, terwijl arbeidspsychologen vaak terecht komen in het bedrijfsleven als bijvoorbeeld trainer of selectieadviseur. Als je meer thuis bent in de commerciële sector dan kun je denken aan de reclamewereld of marketing. Je kunt je ook richten op wetenschappelijk onderzoek. Afgestudeerden hebben in vergelijking met andere universitair geschoolden best wat moeite een baan te vinden. Daar staat tegenover dat psychologen in vergelijking met andere sociaal-wetenschappers (sociologen en antropologen) vaker een baan op wo-niveau hebben.

Locaties en toelating

Psychologie is een studie waar zich ieder jaar veel studenten voor aanmelden. Een aantal universiteiten hebben daarom een numerus fixus. Het maximaal aantal plaatsen per instelling varieert: in Maastricht ligt dit op 450, in Groningen op 700 en in Leiden mogen jaarlijks 600 studenten starten met psychologie. Deze laatste universiteit gebruikt overigens een combinatie van selectie en loting, terwijl in Maastricht en Groningen uitsluitend met een selectieprocedure werken. 

In Maastricht en Rotterdam volg je het zogenoemde probleemgestuurd onderwijs. Dit betekent dat je in kleine groepen werkt aan actuele casussen. Bij deze onderwijsvorm staat de wetenschappelijke ontwikkeling van jou als student centraal, maar daar ben wel je grotendeels zelf verantwoordelijk voor. Er is een beperkt aantal vaste contacturen, wat betekent dat je zelfstandig en in groepsverband zoekt naar oplossingen.

Je kunt met ieder vwo-profiel aan de studie beginnen. Maar onthoud wel dat het handig is als je wiskunde onder de knie hebt, want statistiek is een belangrijk onderdeel van de onderzoeksvaardigheden die je je als psycholoog-in-opleiding eigen maakt. Utrecht biedt een extra wiskundecursus aan.

De opleiding

Tijdens de start van de opleiding maak je kennis met de verschillende richtingen die de psychologie rijk is. Zo wordt er ingegaan op psychologische problemen en oplossingen op persoonlijk niveau, maar ook binnen groepen mensen. Daarnaast komt de biologische achtergrond van het vakgebied aan bod. Wat gebeurt er eigenlijk in iemands hersenen? Verder leer je hoe je wetenschappelijk onderzoek opzet en uitvoert.

In het tweede jaar ga je dieper in op de onderwerpen waarvoor je in het eerste jaar een basis hebt gelegd. Je aandacht zal ook uitgaan naar onderzoeksmethodes waarmee je deze kennis in de praktijk kunt brengen. Vaak kun je jezelf alvast gaan oriënteren op specialisatierichtingen met behulp van keuzevakken.

Het derde jaar staat in het teken van die specialisatie in een van de vele vakgebieden in de psychologie. Dit doe je door de vakken te kiezen waar jij de meeste feeling mee hebt. Een afstudeeropdracht vormt vervolgens de kroon op je werk.

De vakgebieden waarin de universiteiten zich specialiseren, kunnen onderling verschillen. Zo besteden Maastricht en Utrecht veel aandacht aan de biologie achter de psychologie; hoe werken de interne mentale processen en wat is het verband tussen psychische en lichamelijke gezondheid?

In Enschede klinkt het technologische karakter van de universiteit door tot in de opleiding psychologie. Denk daarbij aan het leren toepassen van digitale media om het gedrag van mensen mee te beïnvloeden of het gebruiken van games om kinderen te wijzen op hun gezondheid. De UvA verzorgt ook een complete bachelor psychobiologie.

Over de masters lees je meer in de Keuzegids Masters, maar omdat veel psychologiestudenten aan de slag willen als hulpverlener of klinisch psycholoog, lichten we hier een tipje van de sluier op. Om zelfstandig te mogen werken als psycholoog, moet je na je master nog een tweejarige opleiding tot GZ-psycholoog volgen. Een masterspecialisatie klinische psychologie of gezondheidspsychologie is hiervoor de beste voorbereiding. Als GZ-psycholoog kun je je inschrijven in het BIG-register. Wil je klinisch psycholoog worden, dan volg je daarna nog een vierjarige opleiding, waarbij je werkt en leert.

Open Universiteit

Psychologie kun je ook studeren via het afstandsonderwijs van de Open Universiteit. Je studeert thuis en begeleiding krijg je voor een groot deel online. Deze manier van studeren is populair bij mensen die een baan hebben, want je kunt meer zelf plannen. Het vergt echter ook veel discipline. Tijdens de OU-bachelor kun je je voorbereiden op masters in de arbeids-, klinische en gezondheidspsychologie en levenslooppsychologie. De ‘studenten aan huis’ zijn behoorlijk tevreden over de inhoud van het programma en de communicatie op afstand oogst ook lof.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Psychologie
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Psychologie
Open Universiteit (afst) nl nvt nee 430 nb nvt + o o + ++ + ++ o 74 +
Maastricht UM nl+en 42 ja 305 o - o o o + o o ++ + 66 +
Groningen RUG nl 45 ja 742 + - - o - + o + + o 62 o
Rotterdam EUR en 60 nee 413 o - o o + o + - o + 62 o
Nijmegen RU nl 40 nee 371 + o o o - + - o o o 60 o

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Van de tien reguliere psychologiebachelors is bekend dat het aantal contacturen vrij laag ligt en dat studenten daar niet erg tevreden over zijn. Wel een sterk punt is de wetenschappelijke vorming. Vooral over het aanleren van methoden en technieken en kritisch leren lezen zijn de psychologiestudenten van de meeste universiteiten goed te spreken. De aanvoerders van de ranglijst scoren goed als het aankomt op faciliteiten. De instellingen met een relatief lage totaalscore laten het wat laten liggen op het gebied van informatievoorziening: info over roosters of voortgang kan sneller en duidelijker.

Individueel liggen de totaalscores van de studies psychologie niet bijzonder ver uit elkaar. Maastricht voert dit jaar de lijst van reguliere psychologiebachelors aan. Voor een deel heeft deze universiteit dit te danken aan de goede faciliteiten, maar ook de experts zijn tevreden. Rotterdam steekt wat betreft vaardigheden iets uit boven de andere universiteiten. De probleemgestuurde insteek van deze opleiding lijkt hier zijn vruchten af te werpen.

De studielast bij psychologie op de Open Universiteit wordt als zeer goed ervaren. In tegenstelling tot Enschede, want daar vinden de studenten het knap lastig om deadlines te halen en zonder vertraging verder te studeren. Overigens lijken deze problemen nog niet in het eerste studiejaar te spelen, want het aantal eerstejaars dat doorstroomt naar het tweede jaar is op deze universiteit juist erg hoog.

Verwante studies

Ons advies

Maastricht steekt iets boven de rest uit, vooral dankzij de strakke organisatie. Volgens de studenten zijn Groningen, Rotterdam, Nijmegen, Tilburg en Utrecht goede alternatieven, waarbij gezegd mag worden dat Rotterdam opvalt met een bovengemiddelde score op vaardighedenonderwijs en studielast. De Open Universiteit biedt inhoudelijk een prima studie, maar het leren op afstand moet je natuurlijk wel liggen.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org