Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org

Let op: deze Keuzegids is niet meer actueel. Bekijk de nieuwste versie

Natuur- & Sterrenkunde

Wonderlijke materie

In dit artikel worden de volgende studies besproken:

  • Natuur- en sterrenkunde
  • Technische natuurkunde

Hoe gedragen de allerkleinste deeltjes zich op de schaal van sterrenstelsels? En wat is donkere materie en energie? De grootste geheimen van de natuur, dat is wat natuur- en sterrenkundigen boeit. Hun zoektocht naar antwoorden levert fundamentele natuurwetten op die vaak leiden tot bijzonder praktische toepassingen. Want zonder natuur- en sterrenkundig onderzoek hadden we het zonder magnetrons, navigatiesystemen of MRI-scanners moeten stellen.

Arbeidsmarkt

Na de bacheloropleiding gaan veel studenten door met een master op het gebied van natuur- of sterrenkunde. Daarna is de kans groot dat je werkt vindt als onderzoeker bij een universiteit of in de industrie. Ook kun je aan de slag in het management, beleid, consultancy of als leraar. Afgestudeerde natuur- en sterrenkundigen zijn tevreden met de aansluiting van de opleiding op de arbeidsmarkt. De overgrote meerderheid van hen vindt werk op wo-niveau en het startsalaris ligt iets boven het gemiddelde. De vraag naar deze bollebozen lijkt voorlopig niet af te nemen. 

Locaties en toelating

De combinatie natuur- en sterrenkunde kun je studeren in Nijmegen, Utrecht en aan beide Amsterdamse universiteiten. Groningen en Leiden bieden natuurkunde en sterrenkunde als aparte opleidingen. Voor technische natuurkunde kun je naar de drie technische universiteiten en Groningen. Je wordt toegelaten tot deze studies met het profiel N&T en andere profielen met wiskunde B en natuurkunde.

De opleiding

In het eerste deel van de opleiding natuur- en sterrenkunde maak je kennis met verschillende vakgebieden. Je volgt bijvoorbeeld vakken die gaan over elektrodynamica, de relativiteitstheorie en kwantummechanica. Naast colleges is er veel ruimte voor practica en eigen onderzoek. In de eerste twee jaar bestaat een aanzienlijk deel van het programma uit wiskunde. Verderop in de studie krijg je meer natuur- en sterrenkundevakken en kun je vrije ruimte invullen door zelf vakken te kiezen of samengestelde vakkenpakketten te volgen.

Zo heeft Utrecht vanaf het tweede jaar vijf studiepaden, waaronder natuurkunde van het klimaat, fysica van nanomaterialen en geschiedenis en filosofie van de natuurwetenschappen. In Leiden en Groningen zijn de opleidingen natuurkunde en sterrenkunde gescheiden, maar in het begin is er wel veel overlap. Tijdens het eerste jaar kun je nog overstappen. Verderop in de studie lopen de programma’s uit elkaar en volg je meer specifieke natuurkunde- dan wel sterrenkundevakken. Je duikt dieper in de stof dan bij de combinatie natuur- en sterrenkunde. De opleiding natuurkunde in Groningen is volledig Engelstalig. Na het eerste jaar kies je uit een van de specialisaties algemene natuurkunde, energie en duurzaamheid of leven en gezondheid. In Leiden kun je kiezen voor de richting physics of life.

Aan alle brede universiteiten kun je een dubbele bachelor volgen. Hierin combineer je bijvoorbeeld sterrenkunde met wiskunde of natuurkunde met informatica en krijg je twee bachelordiploma’s.

Bij technische natuurkunde werk je in het begin ook aan een basis in de natuurkunde en wiskunde, maar ligt daarna de nadruk op de technische toepassing ervan. Op het programma staan typisch technische natuurkundevakken als transportfysica, toegepaste quantumfysica en systemen en signalen. In het vrije deel kun je naast zelf vakken kiezen ook kiezen voor samengestelde vakkenpakketten.

In Enschede studeer je aan de hand van verschillende modules die uiteenlopen van dynamica & relativiteit tot velden & elektromagnetisme en vloeistoffysica. Eindhoven heeft verschillende thematische pakketten waaronder ontwikkeling van duurzame energiebronnen en nanoscience and technology. Delft biedt een dubbele bachelor technische natuurkunde en technische wiskunde.

De kwaliteit van de opleidingen

klik om de volledige tabel te bekijken
Ranglijst
Feiten Prestaties Oordelen Score
Natuur- en sterrenkunde
Voertaal
Bindend studieadvies
Numerus fixus?
Instroom
Survival 1e jr
Genoeg contacturen?
Inhoud
Docenten
Vaardigheden
Wetenschappelijke vorming
Studielast
Informatie
Faciliteiten
Expertoordeel
TOTAALSCORE
OORDEEL
Natuur- en sterrenkunde
 Groningen RUG Sterrenkunde en 45 nee 40 - ++ ++ + o + + + ++ + 80 ++
 Nijmegen RU nl 39 nee 103 o ++ + + o + o + ++ + 78 ++
Groningen RUG Natuurkunde en 45 nee 103 - ++ + o o + + + + + 74 +
Amsterdam VU nl 42 nee 10 nb + + o o + o o + + 68 +
Leiden UL Natuurkunde nl 45 nee 83 - - ++ + o o + - + + o 66 +

Bij kleine studentenaantallen zijn de gegevens van meerdere jaargangen gebundeld. Succescijfers zijn van zeer kleine of jonge opleidingen niet te berekenen (nb). Voor toelichting en bronnen zie www.keuzegids.org/methodiek

Alle symbolen (+, - en o) geven aan hoe een opleiding scoort vergeleken met het gemiddelde van alle voltijd-opleidingen in het wo:
- - - = zwakste groep, - - = zwakke groep, - = iets lager dan gemiddeld, o = gemiddeld, + = beter dan gemiddeld, ++ = sterke groep, +++ = sterkste groep
De 'totaalscore' en het 'oordeel' vatten alle cijfers samen. De beste opleidingen herken je aan ++ of +++

Ons land kent een aantal internationaal beroemde natuur- en sterrenkundige instituten en vooraanstaande wetenschappers op dit gebied. Daarnaast spelen Nederlandse universiteiten een belangrijke rol in internationale projecten als de deeltjesversneller van CERN, de ALMA-telescoop in Chili en de de ruimtetelescoop Hubble.

Geen van de opleidingen natuur- en sterrenkunde is onder de maat. Het intensieve onderwijs sluit goed aan bij de wensen van de studenten. Over de inhoud zijn ze ook erg tevreden; het niveau van lesstof is prima evenals de manier van toetsing. De studenten zijn het erover eens dat het aannemen van een kritische houding hen goed wordt geleerd, maar de mogelijkheid om aan communicatieve vaardigheden te werken kan beter. Eenvoudig is zijn deze studies allerminst: relatief veel eerstejaars redden het niet.

Groningen staat met zowel natuur- als sterrenkunde hoog in de ranglijst. Het aantal eerstejaars dat zonder problemen doorstroomt naar het tweede studiejaar is aan de lage kant. Toch zijn vooral de sterrenkundestudenten opvallend goed te spreken over de samenhang van de vakken. Ook voor goede faciliteiten (zoals lokalen en de digitale leeromgeving), ben je in Groningen aan het juiste adres.

Natuur- en sterrenkunde in Nijmegen doet bijna niet onder voor de aanvoerder van de lijst, want ook hier zijn de studenten erg tevreden over het uitgebalanceerde studieprogramma. Ook het niveau van de stof sluit bij de wensen aan. De voorzieningen op deze universiteit zijn dik in orde, vooral door de goede itc-faciliteiten een uitgebreide bibliotheek.

In Leiden is er onvrede over de spreiding van de studielast. Mogelijk halen veel Leidse studenten hun eerste jaar aan deze universiteit hierdoor niet. Ook in Amsterdam (UvA) is de studielast niet helemaal naar wens. De studenten zijn er van mening dat ze meer studiepunten verdienen dan dat ze voor het verzette werk krijgen.

Technische natuurkunde

Alle vier de universiteiten bieden een kwalitatief goede studie technische natuurkunde aan, maar onderlinge verschillen zijn er wel. Met het oog op voorbereiding op de arbeidsmarkt zijn de studenten uit Enschede een stuk beter te spreken over het aanleren van beroepsvaardigheden dan de Groningers. Verder vinden de Twentse studenten het prettig hoe zij zelfstandig onderzoek leren doen en analytisch leren denken. Bij alle universiteiten die deze studie aanbieden is de tevredenheid over het aantal contacturen hoog.

Verwante studies

Ons advies

Als je het op natuur- en sterrenkunde gemunt hebt, zijn Groningen en Nijmegen beide een uitstekende keuze. Technische natuurkunde volg je het beste in Enschede, maar de andere technische universiteiten bieden ook een prima opleiding. De studieprogramma’s kunnen qua inhoud best wat verschillen, dus kijk of jouw interessegebied erbij zit.

Keuzegids Universiteiten 2016 | www.keuzegids.org