Leeswijzer

Vergelijken per studierichting

De gids is onderverdeeld in hoofdstukken, die corresponderen met een bepaalde studierichting, zoals taal en communicatie, recht en bestuur of techniek en ontwerp. Binnen de hoofdstukken zijn de opleidingen onderverdeeld in artikelen: groepjes van dezelfde en vergelijkbare opleidingen. Zo vind je in het hoofdstuk gedrag en maatschappij een artikel met alle hbo-bachelors op het gebied van psychologie. Het laatste hoofdstuk beschrijft alle associate degrees. Dit zijn tweejarige, praktijkgerichte hbo-opleidingen tussen mbo-niveau 4 en hbo-bachelor.

Van opleiding tot arbeidsmarkt

Onder het kopje ‘Wat ga je doen?’ lees je meer over de inhoud van de opleidingen en de verschillen tussen instellingen die dezelfde studie aanbieden. Elk artikel bevat daarnaast een lijstje met verwante studierichtingen. Onder ‘Toelating en selectie’ lees je wat de profiel- en vakkeneisen zijn, en welke opleidingen aanvullende toelatingseisen hanteren. Onder ‘Aan het werk’ lees je welke beroepen er na afstuderen voor je in het verschiet liggen, en voor welke werkgevers je aan de slag kan. Uit de infographic kun je aflezen hoe het recent afgestudeerden vergaat op de arbeidsmarkt. Je vindt hierin informatie over het percentage werklozen, het startsalaris en het percentage dat op hbo-niveau werkt. Ook lees je hoe tevreden afgestudeerden zijn over de aansluiting van de opleiding op de arbeidsmarkt. Bij elk onderdeel staat ook het hoofdstukgemiddelde aangegeven, zodat je beter kunt inschatten of een bepaald percentage of salaris hoog of juist laag is.

Uitleg bij de tabellen

De ranglijsttabellen bevatten veel informatie. In het eerste blok vind je de objectieve gegevens. Hier laten we zien:

• of de opleiding in voltijd, deeltijd of duaal te volgen is;
• wat de voertaal is;
• hoeveel collegegeld je betaalt;
• hoeveel eerstejaars het afgelopen studiejaar aan de opleiding zijn begonnen.

In het tweede blok vind je een kwaliteitsvergelijking op basis van de prestatiecijfers en studentenoordelen. De prestatiecijfers, ook wel studiesuccescijfers, laten zien hoe een opleiding de studenten afgaat:

• Doorstroom naar jaar 2: toont of meer, evenveel of minder studenten dan gemiddeld zich inschrijven voor het tweede jaar van een opleiding.
• Diploma na 5 jaar: toont of meer, evenveel of minder studenten dan gemiddeld binnen vijf jaar hun diploma halen – de officiële vier jaar, plus een jaar uitloop.

De studentenoordelen zijn gebaseerd op resultaten uit de Nationale Studenten Enquête (NSE), die studenten jaarlijks invullen. In 2026 is de enquête ingevuld door ruim 248.000 studenten. Zij gaven hun mening over de volgende onderdelen van hun opleiding: 

• Inhoud: Zijn het niveau van de opleiding, de gebruikte werkvormen en de inhoudelijke kwaliteit van het studiemateriaal op orde? En is het studieprogramma uitdagend genoeg?
• Docenten: Zijn de docenten voldoende betrokken bij de studenten en bieden zij goede begeleiding? Zijn de docenten inhoudelijk deskundig en didactisch vaardig?
• Toetsing, beoordeling: Zijn de toetscriteria duidelijk, sluiten de toetsen aan op de stof en wordt er goed getoetst op kennis, inzicht en vaardigheden?
• Voorbereiding loopbaan: Wordt er tijdens de opleiding gewerkt aan beroepsvaardigheden? En hoe is het contact met de beroepspraktijk?
• Sfeer: Voelen studenten zich thuis op de opleiding en voelen zij zich veilig op de instelling? Zijn de docenten ontvankelijk voor feedback van studenten en is de opleiding dat ook?

Niet van alle opleidingen zijn de prestatiecijfers en/of studentenoordelen bekend. Soms hebben we niet alle gegevens, is het aantal studenten te laag voor een betrouwbaar oordeel of doen instellingen niet mee met de NSE. Ook dat kun je in de tabel zien.

Plussen, minnen en sterren

De tabellen staan vol plusjes, minnetjes en bolletjes, die aangeven of een opleiding beter dan, slechter dan of gelijk aan de gemiddelde hbo-opleiding scoort. Dat zit zo: om te zorgen dat je de opleidingen goed met elkaar kan vergelijken, tonen we in de Keuzegids altijd relatieve scores. Dat wil zeggen dat we de score van één opleiding op een bepaald onderdeel altijd afzetten tegen de gemiddelde score van alle opleidingen samen. Dit noemen we het landelijk gemiddelde. De symbolen in de tabellen laten zien hoe de score van een opleiding zich tot dit gemiddelde verhoudt. Staat er een bolletje, dan is de score vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. Bij een plusje of twee plusjes scoort een opleiding (flink) hoger dan gemiddeld. En bij een, twee of drie minnetjes scoort de opleiding op dat onderdeel juist (flink) lager dan gemiddeld.

Alle scores samen bepalen de totaalscore. Een opleiding kan tot 100 punten verdienen. Een opleiding die op alle fronten gemiddeld scoort, krijgt 60 punten. Opleidingen met een eindoordeel van 75 punten of meer krijgen van ons het predicaat ‘topopleiding’. Dit kun je ook zien aan een medaille voor de tabel. Ook zie je de totaalscore aan het eind van de tabel uitgedrukt in nul tot vijf sterren.

Methodiek en bronnen

Voor een toelichting van alle bronnen lees je het artikel ‘Verantwoording’ achter in de gids. Ook kun je een kijkje nemen op https://keuzegids. nl/methodiek-en-bronnen/. Hier lees je nog uitgebreider over onze methodiek en kan je zien welke berekeningen we gebruiken. Correcties of aanvullingen voor deze gids vind je op Keuzegids.nl in het erratum, via de menu-optie ‘Over ons’.