Pedagogiek en onderwijskunde

Wat ga je doen?

Wo pedagogische wetenschappen

Ga je voor een master pedagogische wetenschappen? Dan volg je meestal geen algemeen programma, maar kies je meteen bij je inschrijving al een specifieke variant of track. Soms volg je wel algemene vakken, bijvoorbeeld over preventie, coaching en sociale systemen. Orthopedagogiek is een richting die je bij veel instellingen tegenkomt en waarbij je je verdiept in opvoed- en ontwikkelingsproblematiek bij kinderen en ouders. Daarnaast bieden veel universiteiten ook nog andere – vaak Engelstalige – opties. Zo biedt de Universiteit Leiden tracks aan over onder andere leerproblemen en de rol van digitale media in opvoeding en onderwijs. Aan de UvA vind je ook forensische orthopedagogiek en preventieve jeugdhulp en opvoeding. De VU biedt de track onderwijs en innovatie. In Groningen vind je tracks gericht op doofblindheid, sociale pedagogiek voor jeugd van 0-21 jaar en onderwijsethiek. Bij de Radboud Universiteit kies je uit orthopedagogiek of pedagogiek. In Utrecht kun je terecht bij de master youth, education and society, met tracks over internationale jeugdhulp, wetgeving voor kind en jeugd en inclusief onderwijs. De EUR biedt de programma's onderwijswetenschappen en opvoedvraagstukken in een diverse samenleving aan.

Tot slot kun je kiezen voor de educatieve master primair onderwijs. Je wordt opgeleid tot academisch bekwaam leraar en verdiept je in de manieren waarop kinderen leren en zich ontwikkelen. Ook is er aandacht voor onderwerpen als onderwijsvernieuwing en -onderzoek. Bij de joint degree van de UL, UvA en VU kies je uit de specialisaties leerlinggedrag en leerproblemen in de klas of onderwijskundig leiderschap en onderwijsinnovatie. De kleinschalige opleiding in Rotterdam wordt in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Onderwijs en Opvoedingszaken aangeboden en is specifiek gericht op de grootstedelijke context.

Wo onderwijskunde

Tijdens een master in onderwijskunde of onderwijswetenschappen ga je aan de slag met thema’s die een rol spelen in het onderwijs. Denk daarbij aan leerprocessen, culturele diversiteit, leeromgeving, didactische modellen en onderwijsbeleid. Dat doe je vanuit een multidisciplinair onderzoeksveld. Je kijkt bijvoorbeeld vanuit de ontwikkelingspsychologie en onderwijssociologie, maar ook vanuit maatschappelijk en beleidsmatig perspectief. Zo leer je hoe je onderwijskwaliteit en -beleid kunt analyseren, ontwerpen en verbeteren. De meeste masters bieden geen tracks of specialisaties, maar wel vrije keuzeruimte. Aan de UvA kun je keuzevakken volgen over bijvoorbeeld leerling/leerkracht-interactie of pedagogische ethiek. Bij de RU volg je één keuzevak, bijvoorbeeld new media lab. Ook bij de UU volg je één keuzevak, waarbij je kunt kiezen uit het aanbod van andere sociaalwetenschappelijke masters. Je kunt er hier ook voor kiezen je master te combineren met de pabo van de Hogeschool Utrecht.

In Groningen kies je wel een track: onderwijsinnovatie of learning in interaction. Aan de UT vind je de master educational science and technology, gericht op de rol van technologie bij het leren. Je kunt hier ook kiezen voor de track Human Resource Development. Als je interesse hebt in leerprocessen in het bedrijfsleven, dan kun je terecht in Maastricht, bij de master learning and development in organisations. Bij de master van de Open Universiteit kun je het accent leggen op onderwijstechnologie als je dat extra interessant vindt. In Nijmegen kan je je focussen op hoogbegaafdheid met de master gifted education and care.

Wo-researchmasters onderwijskunde

Drie universiteiten bieden een researchmaster in onderwijskunde, gericht op wetenschappelijk onderzoek. Bij child development and education van de UvA heb je verschillende mogelijkheden. Zo is er een reguliere route met keuzecursussen over bijvoorbeeld onderwijsfilosofie of sociaal-emotionele leerproblemen. Je kunt echter ook kiezen voor de klinische route, waarbij je je richt op algemene of forensische orthopedagogiek en tweeënhalfjaar tot drie jaar over je master doet vanwege de stage die erbij hoort. In Leiden kies je een pedagogisch of onderwijskundig profiel, bijvoorbeeld leerproblemen of opvoeding en ontwikkeling. Educational sciences: learning in interaction in Utrecht is gericht op cognitieve en sociale leerprocessen. Je verdiept je in bijvoorbeeld neurowetenschap, leertheorieën en didactische modellen.

Hbo pedagogiek

Hbo-masters pedagogiek zijn vaak gericht op mensen die graag willen doorgroeien in hun onderwijscarrière, zodat ze bijvoorbeeld zorgcoördinator of jeugdzorgwerker kunnen worden. Je krijgt vakken als organisatie- en veranderkunde, beleid, onderwijsmanagement en pedagogische netwerken. Ook onderzoek speelt een grote rol. Zo word je voorbereid op een beleidsfunctie in het onderwijs, de jeugdzorg of het bedrijfsleven.

Sommige instellingen bieden een wat algemener programma, andere leggen een specifieker accent. De HvA biedt de specialisaties zorgcoördinatie of leren en innoveren aan. Bij NHL Stenden in Groningen en Meppel specialiseer je je in het pedagogisch vraagstuk waar je onderzoek naar doet, bijvoorbeeld op het gebied van integrale jeugdzorg. De instelling biedt ook een speciaal traject gezinssystemen aan. Bij Inholland kies je uit toegepaste orthopedagogiek of management en organisatie. De HAN biedt verdiepende cursussen aan over bijvoorbeeld kinder- en jeugddiagnostiek en motiveren en stimuleren. Wil je je liever specialiseren in onderwijskunde? Dan kun je terecht bij particuliere aanbieder NCOI.

Bij de HR vind je naast een reguliere master pedagogiek ook een master over het jonge kind, gericht op mensen die werken met en voor kinderen van 0-8 in het educatieve of sociale domein. Je onderzoekt vanuit verschillende perspectieven hoe jonge kinderen zich ontwikkelen, hoe hun leefwereld eruitziet en hoe professionals hen kunnen ondersteunen in hun ontwikkeling.

Toelating en selectie

Om in aanmerking te komen voor toelating tot een master, moet je aan bepaalde toelatingseisen (ook wel vooropleidingseisen) voldoen. Deze zijn per master omschreven in de Mastervergelijker. In veel gevallen hanteren masters naast toelatingseisen ook nog selectie-eisen. Je wordt dan niet direct toegelaten zodra je aan de vooropleidingseis voldoet, maar moet ook voldoen aan andere criteria. Deze vorm van toelating (ook wel indirecte toelating) wordt door de verschillende masters op uiteenlopende manieren ingevuld. Bovendien kunnen de specifieke selectie-eisen behoorlijk uitgebreid zijn en soms zelfs per specialisatie verschillen. Daarom verwijzen we je voor een actueel overzicht van de selectie-eisen naar de instellingswebsite van de master. Onder 'toelating', 'selectieprocedure' of 'admission requirements' vind je vrijwel altijd een pagina waarop de toelatingsprocedure en eventuele selectiecriteria staan. In het artikel 'Toelating en selectie' voor in de gids lees je welke vooropleidingseisen een master mag stellen en wanneer er sprake is van directe of indirecte toelating.

Arbeidsmarkt

In de oranje blokjes in dit artikel vind je gegevens over de startpositie op de arbeidsmarkt. Het percentage/bedrag betreft het landelijk gemiddelde.

De baankansen zien er goed uit voor alumni pedagogiek en onderwijskunde. De overgrote meerderheid vindt binnen anderhalf jaar werk, waarvan 65 procent op masterniveau. Het startsalaris is bovengemiddeld. Over de voorbereiding op de arbeidsmarkt is iets minder dan de helft van de afgestudeerden tevreden.